Máis dun ano da detención de Xabier Ron, exparlamentario investigado por presuntos abusos a unha menor

A detención de Xabier Ron caeu como unha tromba entre quen o coñecen aínda que só sexa pola súa aparición en medios debido á súa actividade política. O antigo parlamentario de AGE e candidato á alcaldía de Santiago por EU-#EU, enfróntase a acusacións por un presunto delito de corrupción de menores e outro presunto delito continuado de agresión sexual con acceso carnal, violencia e intimidación. Entre os datos reunidos na investigación destácase a exploración da menor como “proba preconstituida” xunto a informes de valoración forense integral do IMELGA (Instituto de Medicamento Legal de Galicia). A isto súmanse os informes de ADN que emitiu no seu día o Instituto de Ciencias Forenses e o peritaje psicolóxico que avala a credibilidade do testemuño achegado pola vítima. 

UN CAMIÑO CUN TRISTE FINAL

O proceso que levou a Xabier Ron a prisión iniciouse tras a denuncia presentada pola nai dunha menor que fora alumna do exparlamentario. Xabier Ron é docente de francés. A raíz do testemuño da exalumna, o Xulgado de Instrución número 1 de Santiago de Compostela, baixo a dirección da maxistrada Ana López-Suevos, emitiu as ordes pertinentes para a entrada e rexistro de dúas vivendas vinculadas ao investigado, así como a incautación de todos os seus dispositivos tecnolóxicos. 

O martes 28 de xaneiro de 2025, axentes do Equipo da Policía Xudicial da Garda Civil detiveron a Ron e, ese mesmo día, trasladárono ao IES Breamo de Pontedeume, instituto onde exercía como profesor de lingua francesa. En presenza do investigado, os axentes realizaron un rexistro exhaustivo do seu material informático e do seu teléfono móbil. A procura de probas incluíu tamén o envorcado de dispositivos telemáticos incautados e a análise de “pezas de convicción” achadas durante os rexistros domiciliarios autorizados.

Unha vez concluído o ateigado da Garda Civil en relación ao operativo no cuartel de Milladoiro (Ames), Ron pasou a disposición xudicial o xoves 30 de xaneiro de 2025. A xuíza ditaminou auto de ingreso en prisión provisional comunicada e sen fianza, unha situación que se mantén inalterada un ano despois. Segundo o auto que puxo fin á instrución o pasado decembro de 2025, o investigado enfróntase a cargos por un presunto delito de corrupción de menores e un presunto delito continuado de agresión sexual con acceso carnal, violencia e intimidación, segundo informan desde o TSXG.

Entre as evidencias que sustentan a acusación destácase a exploración da menor como “proba preconstituida” xunto a informes de valoración forense integral do IMELGA. A isto súmanse os informes de ADN que emitiu no seu día o Instituto de Ciencias Forenses e o peritaje psicolóxico avalando a credibilidade do testemuño achegado pola vítima. No que respecta á súa situación profesional, a Consellería de Educación confirmou a Galiciapress que Xabier Ron non presta servizo actualmente en ningún centro educativo.

Xabier Ron, doutor en Filoloxía Románica e integrante do Grupo de Investigación de Románicas da USC, foi unha figura destacada da esquerda galega durante a pasada década. O seu salto á primeira liña política produciuse en 2012, cando entrou no Parlamento de Galicia como deputado de Alternativa Galega de Esquerda (#AGE). Naquel momento, a coalición estaba liderada polo histórico nacionalista Xosé Manuel Beiras e pola actual vicepresidenta segunda do Goberno, Yolanda Díaz, con quen compartía militancia en Esquerda Unida (EU-#EU).
 

Ademais do seu labor no Parlamento, Ron foi candidato por EU-#EU á Alcaldía de Santiago de Compostela. Con todo, tras a disolución da coalición AGE, o político apartouse da primeira liña e retomou a súa carreira docente, impartindo clases en localidades como Touro e Ames antes do seu destino final en Pontedeume.

Nin que dicir ten que a noticia da súa detención foi un terremoto político en Galicia. Esquerda Unida emitiu un comunicado aclarando que Ron non formaba parte de ningún órgano de dirección desde polo menos oito anos atrás e que non mantiña contacto co partido. Pola súa banda, o Partido Popular de Galicia utilizou o caso para pedir explicacións a Yolanda Díaz, cuestionando as compañías da ministra durante a súa etapa no Parlamento galego.

A día de hoxe, a Audiencia Provincial da Coruña rexeitou todas as peticións de liberdade presentadas pola defensa de Ron. O organismo xudicial sostén que a resolución xudicial de prisión provisional é "idónea" para garantir a integridade da menor e para neutralizar o risco de fuga ante a gravidade das penas solicitadas.

Caso Martiño Ramos: de profesor a prófugo

O caso de Martiño Ramos Soto foi quizá, un dos casos máis impactantes pola forma en que actuou a Xustiza. Este profesor de música de Ourense foi condenado por abusar sexualmente e violar de forma continuada a unha alumna menor de idade, á que captou a través de Instagram cun perfil falso.

Unha vez gañouse a confianza da menor, que por aquel entón tiña entre 11 e 12 anos, Ramos aproveitou a conxuntura para obter dela fotos e vídeos de contido sexual. A vítima, xa con 16 anos, acabou bloqueándoo nas súas redes sociais e denunciou os feitos ante o colexio e a Garda Civil.

A Audiencia Provincial de Ourense condenouno a 13 anos e medio de prisión. Con todo, cando se lle ordenou ingresar en prisión, o profesor xa se fuxiu de España co seu pasaporte establecer en Cuba, país sen tratado de extradición con España.
 

Ditouse unha orde de procura e captura nacional e internacional e a policía incluíuno entre o dez fugitivos máis buscados. Finalmente, as autoridades cubanas detivérono na Habana en novembro de 2025. Leste mesmo ano retiróuselle a súa condición de funcionario.