Frente Obrero e Núcleo Nacional déixanse ver en Galicia: pelexas e vandalización de universidades

Integrantes de Núcleo Nacional estaban entre as persoas que coprotagonizaron a pelexa na parte vella de Santiago de Compostela o luns 5 de xaneiro de 2026. Así o confirmaban fontes policiais aos medios ese mesmo día. Por outra banda, o grupo Fronte Obreira (autodefinido como “fronte de masas”) deixou sinais da súa presenza en Galicia mediante unha pegada de carteis na sede da UNED en Pontevedra en marzo do ano pasado. As dúas organizacións foi sinaladas como instigadoras de delitos de odio, mesmo algúns dos seus membros foron xulgados por pertenza a grupo criminal. Con todo, tanto ONGs como voces sindicais da Policía Nacional sinalan que a presenza destes grupos aínda é residual nas catro provincias galegas. Aínda así, preocupa entre colectivos sociais que poidan aumentar accións como as descritas e os delitos de odio contra colectivos racializados, minorías relixiosas ou actos de odio contra colectivos como o LGBTI.

PRESENZA DE GRUPOS ULTRAS EN GALICIA

Segundo Carlos Lage, secretario xeral do Sindicato Unificado de Policía (SUP) en Galicia, os feitos ocorridos en Santiago o 5 de xaneiro son “algo espontáneo”. O acontecido obedece a unha “chamada” a repartir pasquíns e realizar actos de propaganda na rúa. “Normalmente son persoas que se desprazan desde outros lugares de España” sinala Lage, comparando isto cos movementos que realizan os grupos ultra dos equipos de fútbol. 

Preguntado sobre a presenza “consolidada” destes grupos en Galicia, Carlos Lage declara que non hai constancia diso. Iso si, indica que unha pelexa como a vivida en Santiago “é a primeira da que son coñecedor”, a primeira entre grupos de distinta ideoloxía política. 

Natalia Monje, da ONG Ecos do Sur, coincide con Lage en que a presenza destes grupos é moi minoritaria. “Veñen aquí a mostrar” porque non teñen presenza “real” entre a sociedade galega. Estas persoas “quedan” por redes sociais para levar adiante as súas “accións”.

Monxe lembra a realizada por Frente Obrero na sede da UNED en Pontevedra. Este grupo presuntamente realizou unha pegada de carteis a finais de marzo nas instalacións da Universidade a Distancia. O feito produciuse nos mesmos días en que alí se celebraba un curso sobre tolerancia, convivencia e contra a islamofobia. 

O DELITO DE ODIO

Pódense cualificar como delitos de odio estes feitos? Carlos Lage indica que “identificar un delito de odio é difícil porque se deben posuír numerosas probas para demostralo”. Algunhas destas probas adoitan ser ameazas previas tipificadas como delitos de odio, pero aínda así, este tipo de delito é difícil de identificar. 

Natalia Monje pola súa banda, lembra que o delito de odio é unha categoría tipificada desde 2015 e que se trata de “calquera delito de expresión que selecciona a unha vítima dun colectivo historicamente discriminado”. Sobre se este tipo de delitos aumentaron en Galicia, a resposta é afirmativa, abrigo aumentou a islamofobia e racismo, mesmo a persoas nacionalizadas ou que xa nazan en España. Neste sentido desde Ecos do Sur sinalan que en Galicia o número de ataques xenófobos aumentou en relación á media española, e iso sendo unha das CCAA con menos inmigrantes no seu territorio.

QUEN SON FRENTRE OBRERO E NÚCLEO NACIONAL?

Estes dous grupos representan un afastamento da ultradereita tradicional, aínda que no caso de Frentre Obrero existe unha conxunción de ideas moi estraña cando menos. O xerme estaría no Partido Marxista-Leninista (Reconstrución Comunista). Autodenominados “fronte de masas”, rexeitan o ser cualificados como comunistas. O presidente é Roberto Vaquero Arribas. 

A Roberto Vaquero, a Sección Primeira da Sala do Penal do Supremo condenouno en 2020 «como autor responsable dun delito de pertenza a grupo criminal, á pena de 1 añou e 3 meses de prisión, absolviéndole dos delitos de asociación ilícita e organización criminal»

Rexeitan a división ideolóxica de esquerda-dereita porque ven ambas as posicións como pezas dun mesmo sistema. Considéranse “sincréticos”, recollendo aquelas ideas que lles “acheguen máis a sectores sociais na súa loita política”. Existe unha conta de Instagram: @frenteobrero_galicia que daría a entender a súa presenza aquí, presuntamente na Coruña.

Núcleo Nacional é un grupo acusado de lanzar mensaxes racistas, xenófobos e violentos segundo organizacións sociais. Con sede central en Madrid, recentemente protagonizaron enfrontamentos en Barcelona o pasado 10 de xaneiro ante a apertura da súa sede en Cataluña. O seu enfrontamento con grupos antifascistas saldouse cunha carga dos Mossos d'Esquadra contra as persoas que se concentraron en protesta ante a presenza do grupo ultra.

Vídeo da apertura da sede de Núcleo Nacional en Barcelona

Por outra banda, en abril de 2025, a Garda Civil abriu unha investigación contra Núcleo Nacional por difundir un vídeo en X que podería constituír delito de odio ante algunhas mensaxes lanzadas. Entre eles, chaman a “defender as rúas” e a unha “loita activa contra a invasión (inmigración)”.

 De momento, a presenza de grupos de ultradereita en Galicia non foi confirmada, aínda así, hai sinais de que estarían a tentar consolidar a súa presenza.