José Luís Pajón, alcalde de Ourol: "Antes había até cinco persoas por casa, agora hai aldeas só con tres habitantes"

-Desde cando se acentuou o fenómeno do abandono rural en Ourol e como se vive esta situación no día a día do Concello?

O descenso de poboación no rural, a parte de ser un fenómeno que arrastra décadas detrás, incrementouse nos últimos tempos. Non é cuestión de abandono soamente, a xente faise maior e apenas hai nacementos que contrarresten a baixada de poboación. Realmente é moi complicado atopar unha solución eficaz a este problema.

-Agora mesmo, cal é o número de veciños e veciñas que viven en Ourol?

Sobre os 950 habitantes, aínda que houbo momentos onde se rexistraron máis de 5.000 persoas. En cada casa vivía un mínimo de catro ou cinco persoas. Hoxe en día temos aldeas habitadas só por dúas ou tres persoas. 

-Cales son as principais potencialidades que ten Ourol nestes momentos?

O sector forestal e o gandeiro. En canto a turismo rural existen algunhas iniciativas pero non é abundante.
 

-Desde o Concello de Ourol, polo menos desde o seu primeiro mandato, desenvolvéronse políticas para frear este descenso poboacional?

Si, temos unhas axudas á natalidade para colaborar coas familias. Non son axudas moi onerosas porque debemos cinguirnos ao orzamento municipal que é limitado. A parte disto, agora estamos a rehabilitar as antigas residencias dos mestres para aluguer social. Xa rehabilitamos unha vivenda e temos a adxudicación para rehabilitar outras dúas. A intención é ofrecer alugueres alcanzables e baratos para xente nova que estea a buscar unha vivenda.

Hoxe en día temos aldeas habitadas só por dúas ou tres persoas

-Están a levarse iniciativas semellantes pero para o asentamento de empresas e crear así un polo de atracción industrial?

Non dispomos de solo industrial a pesar da existencia dun parque para esa función, hai anos era propiedade do Concello e agora éo da Deputación. Con todo, os accesos son moi deficitarios e ademais as parcelas existentes ofrecen desniveis importantes o que complica a construción nelas. Se alguén quixese construír unha nave sería moi complicado e caro.

-Existe algún destino preferente para a xente de Ourol que decide abandonar o municipio?

Fai cousa dun vinte ou vinte e cinco anos, cando o boom da construción, moita xente compraba un piso en Viveiro. Houbo intentos de edificar vivendas en Ourol pero ao final, por algún tipo de interese económico, non se construíron e a xente acabou comprando en Viveiro. Se naquel entón houbese interese en construír vivendas aquí seguramente se venderon, por iso ao final a xente decidiuse a comprar pisos en Viveiro. 

Non dispomos de solo industrial a pesar da existencia dun parque para esa función, hai anos era propiedade do Concello e agora éo da Deputación
 

-Aínda así, houbo xente que elixa Ourol como lugar para vivir de forma permanente a pesar do éxodo poboacional?

Si, viñeron persoas que compraron unha casa e si se instalaron. Viñeron persoas de fóra de Galicia e mesmo do estranxeiro. Algúns son xubilados, sobre todo vindos do estranxeiro. Outras persoas tivo iniciativas como a Aldea Vegana dedicada ao turismo rural. Sobre este punto, unha familia acaba de comprar unha edificación na parroquia de Bravos, ademais dunha importante superficie de terreo, tamén para turismo rural. Tamén hai persoas que viven aquí pero os seus traballos están en Viveiro ou outros lugares.

-Pensaron en levar ante as diferentes administracións plans para revitalizar o concello e solicitar axudas para iso?

Si, empezamos a urbanizar a parte de atrás do Concello onde estamos a abrir unha rúa. Nese mesmo lugar hai dous solares edificables que en canto estean listos os accesos, falaremos coa Xunta -é quen ten competencias en vivenda- e poremos á súa disposición os dous solares para que edifique, constrúa vivendas de protección oficial ou vivendas sociais. 

Houbo intentos de edificar vivendas en Ourol pero ao final, por algún tipo de interese económico, non se construíron e a xente acabou comprando en Viveiro

-Nalgún momento pensaron en animar ás persoas con orixes en Ourol e que estean retiradas, que volvan vivir aquí?

As persoas maiores xubiladas viven onde os seus fillos están a traballar, ou se cadra xa venderon a casa que tiñan en Ourol. Tamén é posible que xa non lles queden familiares neste lugar, e cando se é maior é necesario ter a algún parente cerca. Por outra banda, e isto é moi importante, agora mesmo temos cuberta a praza de médico pero até o ano pasado o facultativo só acudía dous ou tres días á semana e durante catro. De momento cubriuse a praza de forma provisional e agora temos médico todos os días. Con isto quero dicir que cando algúns servizos básicos non están cubertos, como sanidade e conectividad a Internet, é moi difícil atraer a persoas para que veñan vivir aquí. Deberíanse aplicar políticas máis realistas para o asentamento de poboación. Neste concello temos moitas casas abandonadas, a Xunta podería compralas e rehabilitalas ou cedérnolas aos concellos, déannos axudas e rehabilitámolas nós. 

-Desde os municipios afectados por este fenómeno de abandono rural pensaron algunha vez en crear unha fronte común para esixir solucións?

Non estaría mal, a verdade, con todo até agora ninguén presentou esa idea ou algo parecido. Aínda que si sería unha boa idea formar unha plataforma entre municipios afectados polo despoboamento. 

-Outro punto é a comunicación por estrada. Como valora o estado e a conectividad da rede de estradas en Ourol?

Ourol ten unha rede interior de estradas moi ampla que tratamos de mantela en bo estado. Son estradas que no seu momento creáronse para uns vehículos determinados pero hoxe en día soportan un tráfico pesado de camións madeireiros que non existía cando se abriron esas vías. Agora mesmo, o mantemento das mesmas cústanos uns 300 mil euros, aínda así o estado das estradas intramunicipales é bo. En canto a vías que nos comuniquen co resto do territorio galego, ese é un punto moi deficitario.