O marisqueo galego, en xaque tras as choivas do inverno: as rías baléiranse de bivalvos

O marisqueo galego, en xaque tras as choivas do inverno: as rías baléiranse de bivalvos

O sector do marisqueo en Galicia atravesa un momento delicado. As fortes choivas do inverno incrementaron a presenza de auga doce nas rías, unha alteración que provocou unha mortaldade elevada de bivalvos e deixou a boa parte das mariscadoras ante un futuro incerto.

Segundo explica o coordinador de biólogos de Pontevedra da Consellería do Mar, Fernando Febrero, os fondos mariños son os máis castigados polo exceso de auga doce, o que deriva nunha perda de moluscos “moderada ou severa”. O impacto varía segundo as zonas, pero o dano é xeneralizado e preocupa en todo o litoral.

Unha crise arrastrada desde 2023

Febreiro cualifica a situación como “puntual”, aínda que lembra que o problema non é novo. Os efectos do outono de 2023 aínda non se superaron: os bancos marisqueiros necesitan entre ano e medio e tres anos para rexenerar, e o novo episodio de choivas truncou esa recuperación. “Xusto agora que levabamos dous anos, volveu o temporal, sen dar tempo a que os bancos se repuxesen”, relata.

O exceso de auga doce altera a salinidade e provoca un “choque osmótico” que pode resultar letal para as especies. Ademais, o achegue fluvial arrastra nutrientes e reduce o alimento dispoñible para os organismos filtradores. Ante isto, os biólogos iniciaron inspeccións visuais para establecer o tipo de mortaldade e coordinar mostraxes xunto ás confrarías, comparando os datos do outono pasado cos actuais.

Sementas e espera: a única saída

Os expertos coinciden en que a resposta pasa por reintroducir exemplares novos de distintas tallas para tentar rexenerar as zonas máis castigadas. No entanto, todo dependerá de que as choivas non regresen coa mesma intensidade, unha ameaza que mantén en albas ás mariscadoras. En moitos areais galegos, a escaseza de recursos expón a posibilidade de suspender a actividade.

A decisión, segundo lembra Febreiro, debe equilibrar criterios biolóxicos e socioeconómicos. “Biológicamente, se a mortalidade é moderada ou severa, o razoable sería deter a extracción”, explica. Pero o lado social pesa: moitas traballadoras non saben si poderán acceder a axudas ou subsidios en caso de paro.

Non é un temor novo. En cesamentos anteriores, o Instituto Social da Mariña (ISM) denegou apoios a parte do colectivo, que mesmo recorreu á xustiza pola falta de ingresos. En lugares como Muros-Noia ou A Illa de Arousa, os mariscadores chegaron a recoller da area as cunchas dos moluscos mortos. Aínda así, Febreiro mantén a esperanza: “Non estamos ante un punto de non retorno”, afirma, confiando en que as rías aínda poidan recuperar se o tempo dá tregua.

Menos permisos, reflexo dun sector ferido

A fraxilidade do marisqueo faise visible tamén nos datos da Consellería do Mar. En 2025 hai 3.179 permisos de explotación (Permex), un 9,9% menos que en 2023, cando sumaban 3.529. O descenso máis brusco produciuse entre 2023 e 2024, coa perda de 222 autorizacións, especialmente en Pontevedra, que perdeu 122.

Actualmente, a provincia pontevedresa concentra 1.748 permisos, seguida da Coruña, con 1.404, e Lugo, con só 27. Unha tendencia que reflicte a perda progresiva de profesionais nun sector crave para a economía costeira galega, que loita por sobrevivir ante os efectos do cambio climático e a inestabilidade ambiental.