Manuel Requeijo, alcalde de Muras: "A Xunta impídenos a creación dun polígono industrial sinalando que é nosa responsabildad"

-Durante a reunión entre a conselleira de Economía, María Jesús Lorenzada e os alcaldes de Barreiros, Trabada e Ribadeo, mencionouse o Modelo Muras como unha alternativa de aproveitar a presenza dun parque eólico nun municipio. Como definiría este Modelo Muras?

O Modelo Muras pon sobre a mesa o feito de socializar os beneficios de produción eléctrica de orixe eólica. É iso, socializar os beneficios dun recurso que temos en Galicia, a enerxía do vento, tendo en conta que aquí somos excedentarios na produción de enerxía eléctrica. Desde o BNG conseguimos que os beneficios repercutan na poboación, e ese é o modelo que se debe implantar onde hai parques eólicos beneficiando ao conxunto da sociedade. Desde o meu punto de vista, rebaixar a factura do consumo a partir de 1,8 km contados a partir do aeroxerador (modelo que propón a Xunta mara o parque Mondigo) é dar uns caramelos a unha parte da sociedade discriminando a outra e cuns criterios descoñecidos. O ruído xerado polos muíños pódese ouvir a varios quilómetros, isto significa que existen outras implicacións dos parques eólicos que afectan o conxunto de veciños e veciñas. Por outra banda, en Muras realizamos un estudo co Observatorio Eólico de Galicia no que se pode observar a inxente cantidade de diñeiro que poden xerar os eólicos desde Muras. 

-Nese sentido, están satisfeitos cos obxectivos marcados?

Insisto que buscabamos socializar os beneficios e, modestamente, creo que o conseguimos. Polo menos, conseguiuse cambiarlle o paso á Xunta de Galicia e, nese sentido, temos a proposta do goberno galego e, polo outro lado, temos a proposta do BNG. A xente debería decidir sobre que mellorará o seu nivel e calidade de vida e o que é máis xusto.

-Con todo, no caso do tres concellos mencionados, a Xunta de Galicia sinalaba que no caso de Muras existe un acordo entre o Concello e unha empresa privada. No caso do parque Mondigo, trátase dun parque público e ata que non se realice un estudo de viabilidade non se pode comprometer a facer o mesmo.

É unha mostra da improvisación da Xunta con todo o relacionado coa enerxía eólica. Xa son moitos anos con eólicos en Galicia, desde 1995, e en Muras descoñeciamos naquel momento o que xeraba un parque eólico. Con todo, grazas ao traballo duns técnicos e unha serie de simulacións feitas para un estudo puidemos coñecer a produción dese parque e o que xerará en diñeiro. Insisto, o anterior paréceme improvisar, porque desde Muras podemos obter algo, pero en toda Galicia hai concellos con parques eólicos, moitos deles gobernados polo PP e hai que darlle resposta ao descontento dos alcaldes do PP. Hai pouco puidemos ler as declaracións do alcalde da Pastoriza, Darío Cabaneiro (#PP) sobre o que dá a Xunta, un “solto”. Por iso queren negociar pola súa conta e que ese diñeiro repercuta nos veciños e veciñas. E sobre que nós negociamos cunha empresa privada, debo dicir que Recursos de Galicia (empresa xestora do parque eólico de Mondigo) é unha empresa pública, ponmo en bandexa. É máis sinxelo para unha administración pública pór en marcha un sistema como o noso que negociar cunha empresa privada. No noso caso era unha multinacional pero creo se a Xunta quere arrincar un modelo como o noso, pode, pero fai falta vontade política.

O Modelo Muras pon sobre a mesa o feito de socializar os beneficios de produción eléctrica de orixe eólica
 

-Pódese trasladar o Modelo Muras a calquera concello que necesite un plan semellante?

Si, porque o Modelo Muras veu para quedar. Non lle vexo ningún punto polo que se poida dicir: “cojea por isto”. En maior ou menor medida, o modelo é extrapolable.

-Esa falta de vontade política cre que emerxe desde a propia Xunta ou vén inducida desde fóra da administración?

Se a Xunta quere que o beneficio repercuta en toda a veciñanza de Barreiros, de Trabada e Ribadeo, pode facelo. Con todo, creo que non existe esa vontade política e no seu lugar vaise improvisando. Por sorte ou desgraza coñezo esta realidade como funciona este ámbito e as eólicas que nos contactaron sinalan que a Xunta só se dedica a improvisar e crear inseguridade xurídica con proxectos eólicos. É moi fácil botar as culpas a outro pero non lles é fácil mirar a eles mesmos para ver o que fan e que non fan.

É máis sinxelo para unha administración pública pór en marcha un sistema como o noso que negociar cunha empresa privada

-En relación á inseguridade xurídica, o Tribunal Supremo ha levantado parte dos vetos ás leis de eólicos en Galicia, Cre que con esta retirada de vetos as iniciativas como a de Muras poidan desaparecer?

Non hai motivo e non véxolle sentido. Expreseino moitas veces, o vento é un fenómeno que sopra todos os días en Ou Xistral, non fai falta un vento moi forte, só unha lixeira brisa pode mover muíños, si necesitamos que sexa constante. Aquí contamos con ese elemento e a administración autonómica é a que regula a través de concesións o uso do vento que se faga do vento. Por iso insisto, fai falta vontade política.

-Cales foron os grandes beneficios que obtiveron os veciños de Muras desde a aplicación do actual modelo enerxético?

O parque eólico comezará a funcionar en 2027 e até ese momento acordar coa empresa non entra en vigor. Con todo, desde 2015 en Muras bonificamos o recibo da luz a todos e todas as veciñas mediante axudas até de 700 euros no recibo doméstico e 1.500 euros para PEMES. Todo isto faciámolo co orzamento do Concello, 1.700.000 euros, creo que é un beneficio social e de xustiza económica, así evitamos a pobreza enerxética, permitimos que xente do rural con rendas baixas, de 700 ou 800 euros, a final de ano teña un aforro importante. Isto facémolo desde un municipio de 700 habitantes e, polas últimas informacións que teño, non hai outro municipio no Estado que faga o mesmo. Isto pon en valor a Marca Muras, porque somos referente en xestionar a enerxía que se implanta no noso concello. E sobre o acordado con Iberdrola, esta empresa representa o 17% da enerxía instalada en Muras. Ao final, grazas ao acordo, teremos 125.000 euros para o pago de recibos domésticos e de PEMES. Doutra banda, teremos o 2.5% da produción cun mínimo de 200.000 euros todos os anos. Negociamos esa fórmula e si non supera os 200.000 euros, teremos esa cantidade en ingresos directos para o concello. Isto daranos maior autonomía enerxía, porque até o momento era a Xunta quen recollía o canon eólico e ela repartía segundo o seu criterio. Iso levábanos a políticas caciquiis que se repiten no tempo. O acordo ao que chegamos permítenos romper estas dinámicas. 

As eólicas que nos contactaron sinalan que a Xunta só se dedica a improvisar e crear inseguridade xurídica
 

-Eses beneficios implican ademais do explicado a posibilidade de implantación de novas empresas e a fixación de poboación no rural?

Eses dous puntos non son competencias municipais. Desde o noso ámbito competencial para atraer empresas, Muras ten un problema, a Xunta bloqueounos a creación dun parque empresarial, pedímoslle terreos e o goberno galego apunta que é a nosa responsabilidade. Un concello cun arquitecto, un administrativo e dous administrativos ten difícil pór en marcha a maquinaria legal para abrir un polígono industrial. Por iso reclámolle á Xunta que nos habilite solo industrial porque hai empresas pedindo espazos para instalar. É unha competencia autonómica a creación de solo industrial. Sobre o freo ao éxodo rural creo que estamos nunha dinámica xeral de xente que se vai ás cidades da zona costeira atlántica e á de Lugo abandonando espazos no interior. Entendo que son necesarias políticas desde a Xunta para dotar de servizos de calidade e públicos aos concellos do interior, todo encamiñado a evitar o abandono do rural.