Elías Somoza, FRUGA: “Dereitas ou esquerdas nun sindicato agrario é algo moi complicado, os obxectivos son outros”

-Que postura mantén FRUGA ante a tratado UE-Mercosur e cales son os motivos detrás desta postura?

A tratado UE-Mercosur é negativo para determinados sectores produtivos agrogandeiros en Galicia, entre estes podemos citar ao gandeiro ou ao sector do mel. No sector cárnico temos unha competencia moi directa porque nos enfrontamos a sistemas produtivos completamente diferentes aos nosos. Un exemplo, a carne procedente de Mercosur probablemente non teña que pasar as mesmas normativas que nós. Desde ese punto de vista, imos ter unha forte competencia, pois os custos de produción en Mercosur son máis baixos, e isto pódese traducir nunha fortísima perda de ingresos para as explotacións cárnicas do país. Estamos a falar dun sector estratéxico a nivel económico e social en Galicia, xa que a gandaría en extensivo dinamiza en boa medida o medio rural. Ademais, este modelo gandeiro é a maior fonte de ingresos en moitas comarcas de Lugo e Ourense. Se pomos en risco a este sector pomos en risco un medio de vida. 

-Dentro do sector cárnico existe algún subsector que se vexa especialmente prexudicado?

Este tratado afecto a todo o sector cárnico, sen excepción, mesmo afectará de forma indirecta ás explotacións de produción láctea. Por que? Porque as explotacións lácteas teñen uns ingresos por carne de vacas xa vellas e tervos de recría. 

 Os custos de produción en Mercosur son máis baixos, e isto pódese traducir nunha fortísima perda de ingresos para as explotacións cárnicas do país

-A parte do xa mencionado, existen máis puntos a defender desde Fruga con respecto á gandaría galega ante Mercosur?

Nós defendemos que a alimentación non figure neste tipo de tratados. Apostamos pola soberanía alimentaria, que cada país teña a súa propia produción agrogandeira. Desde ese punto de vista, deberían quedar fóra destes acordos tanto a agricultura como a gandaría. 

-Cal cre que é o motivo detrás de introducir a alimentación en tratados como o de Mercosur?

Porque os grande beneficiarios sempre son os mesmos, as empresas do IBEX 35 e os seus directivos que poden facer grandes negocios vendendo a Mercosur coches e outro tipo de manufactura. Desta forma, aos sectores que aínda teñen unha base produtiva familiar prefiren deixalos de lado. 

 Nós defendemos que a alimentación non figure neste tipo de tratados

-Fixeron estimacións de como pode afectar o tratado ao sector durante os próximos dez anos?

En dez anos algunha xente nova podería ampliar as súas explotacións como está a pasar hoxe no sector lácteo. É dicir, no canto de vender a grandes multinacionais, son os propios gandeiros os que están redimensionando as súas propias explotacións máis mecanizadas e con traballadores asalariados nas súas explotacións. Ese será o camiño que sigan neste país os sectores agrogandeiros, para iso será clave a base produtiva e a súa dinamización. Por outra banda, debemos lembrar que desapareceron moitas explotacións, nos anos 80 había máis de 100.000 familias producindo leite e hoxe son 4.933 e a produción non diminuíu. A lectura disto é que as explotacións traballarán doutra forma e ao mesmo tempo poden convivir con outras iniciativas de agricultura familiar e ecolóxica, aí existe un nicho de mercado que non se debe desperdiciar e ademais, realiza a súa función social. En definitiva, creo que esa é a dinámica para o futuro, explotacións cada vez maiores e posiblemente un único propietario para catro ou cinco granxas tanto de carne como de leite. Con todo, tamén no futuro é posible que as grandes explotacións poidan convivir con explotacións de autoconsumo existente en moitas zonas. 

-Actualmente Fruga está en convenio con Unión de Unións, non é así?

Si, e participamos na marcha do pasado 11 de febreiro. Temos ese convenio con Unión de Unións e por iso colaboramos con eles. Temos varios puntos en común pero non estamos integrados nesta unión sindical, con todo, compartimos visións sobre o mundo agrícola, gandeiro e ese convenio con Unión de Unións permítenos ter acceso ao diálogo con institucións de carácter estatal. 

Nos anos 80 había máis de 100.000 familias producindo leite e hoxe son 4.933 e a produción non diminuíu
 

-O encaixe de Fruga en Unión de Unións como pode describir?

A dirección de Unión de Unións deixa claro a liberdade de acción ou soberanía de cada organización no seu territorio. Isto xa deixa claro que non existe contradición con Fruga, iso débese a que nós temos as mans libres, é dicir, non formamos parte pero aínda formando parte teriamos liberdade de movemento con respecto á dinámica xeral. Isto non é contraditorio, porque así o din as bases: cada organización é libre de actuar como desexe no seu espazo. Desde ese punto de vista, contradicións, cero.

-E con todo, hai quen asegura que Unión de Unións é un sindicato de “dereitas”.

Persoalmente nunca ouvín algo así. Seguramente en todos os sindicatos de ámbito estatal como COAG, UPA, ASAJA e Unión de Unións, convivirán diferentes correntes, persoas con distintas formas de ver a política, creo, pero neste momento é unha organización plural como somos todos. Nun sindicato agrario falar de esquerda ou dereita é moi complicado pois o nexo de unión está en materia de produción, de prezos, cobro de axudas e de xestión. En Unión de Unións conviven sindicatos de todo tipo, desde Campesiños de Castela e León até a Uniu Pagesos cataláns. Fronte a isto, os grandes sindicatos estatais teñen integradas as súas delegacións galegas, por exemplo, ASAJA ten a ASAGA, UPA ten a Unións Agrarias e COAG ten ao Sindicato Labrego Galego que está integrado dentro, nós non estamos integrados. En segundo lugar, aquí hai unha loita importante pola representatividade e isto conséguese mediante unhas eleccións agrarias a cámaras agrarias ou ao Consello Agrario Galego. En Galicia non se celebraron eleccións no campo desde 2002, desde hai vinte e catro anos. E o tres grandes sindicatos, ASAJA, COAG e UPA, teñen asinado un acordo en base a aquelas eleccións que é polo que se mide a súa representatividade. O tres grandes sindicatos repártense entre eles as diferentes axudas mediante un convenio entre eles. Ante isto, debo dicir que en varias CCAA están a celebrarse eleccións no campo, non en todas, pero si en Asturias, Castela e León, Cataluña, Estremadura e Madrid. Os datos desas eleccións colocan a Unión de Unións como segundo sindicato a moi pouca distancia do primeiro, ASAJA. 

O convenio con Unión de Unións permítenos ter acceso ao diálogo con institucións de carácter estatal

-Este contexto que acaba de describir é o que propiciou o nacemento de Fruga?

Fruga nace dun grupo de persoas que en 2009 observamos un buxán enorme no sindicalismo nacionalista galego. 

-Non era o Sindicato Labrego Galego unha representación suficientemente forte?

O Sindicato Labrego Galego integrouse en COAG a esas alturas. Nós nacemos coa vocación de ser unha forza sindical nacionalista que actuase en clave de país ao campo galego libre de ataduras. Por iso insisto en que nós temos soberanía absoluta sobre as nosas decisións.