Gandeiros de Ourense advirten que colapsarán outras cidades se se ratifica pacto con Mercosur

Os gandeiros e agricultores de Ourense reclamaron este xoves a celebración urxente dunha reunión “máis aló de cores políticas” entre representantes das distintas administracións, o presidente da Xunta, Alfonso Rueda, e os manifestantes que participan nas tractoradas contra o acordo de libre comercio entre a Unión Europea e o Mercosur. O sector agrario galego ve neste tratado unha ameaza directa á súa supervivencia e advirte de que, se non se logra un diálogo, “haberá máis concentracións”.

A chamada á mobilización foi lanzada por Miguel Gómez, produtor de Maceda, que actúa como portavoz do movemento en Ourense. Segundo explicou en declaracións a Europa Press, as protestas “seguirán mentres non se asine o tratado” e, no caso de que finalmente se ratifique, “empezará a guerra”. Os manifestantes manteñen aparcados os seus tractores e pacas de palla fronte aos edificios da Subdelegación do Goberno, a Delegación territorial da Xunta e as dependencias de Medio Rural, no centro da cidade.

O conflito enmárcase nun contexto de malestar xeneralizado no campo europeo polos efectos dos acordos comerciais internacionais. En Galicia, os gandeiros temen que a chegada de produtos procedentes de países suramericanos, elaborados con menores esixencias medioambientais, afundan os prezos e reduzan a competitividade das explotacións familiares.

Gómez insiste en que os agricultores “non abandonarán Ourense” mentres non se celebre unha mesa de negociación na que estean todos os actores implicados: Subdelegación e Delegación do Goberno, Consellerías de Medio Rural e Medio Ambiente, Xunta e representantes do sector. Reclaman “deixar de botar balóns fose” e tomar decisións concretas para protexer a produción galega.

O portavoz advirte de que, se a reunión non se concreta, os manifestantes levarán os seus tractores ás vías principais e estenderán as protestas a toda Galicia, “para que o resto de cidades saiban que estamos en loita”. A idea, explica, é converter a mobilización ourensá nun exemplo de resistencia do campo galego ante o que consideran unha desprotección institucional.

Mobilización sostida e contactos institucionais

O movemento agrario mantén en reserva máis de 150 tractores en Xinzo de Limia e outros tantos distribuídos en leiras privadas e galpóns de municipios como Maceda, Montederramo ou Chandrexa de Queixa, preparados para sumar a novas accións. Os produtores aseguran que seguirán visibilizando o conflito ata que haxa compromisos firmes.

Os manifestantes reuníronse este mércores co subdelegado do Goberno en Ourense, Eladio Santos, e o delegado do Goberno en Galicia, Pedro Blanco. Tras o encontro, mostraron “satisfacción” pola predisposición de Branco, que se comprometeu a realizar un seguimento de todo o que se vaia facendo e a trasladar por escrito as súas demandas ao presidente autonómico, Alfonso Rueda. Con todo, os gandeiros insisten en que “a resposta foi correcta, pero non unha solución”.

Polo momento, nin a Xunta nin a Consellería do Medio Rural emitiron declaracións públicas sobre as novas esixencias dos manifestantes, aínda que o Executivo galego xa mostrara en anteriores ocasións a súa preocupación polos posibles efectos do acordo Mercosur no tecido produtivo galego. Desde o sector agrario, reclaman máis firmeza e unha posición unitaria fronte ao Goberno central e Bruxelas.

O conflito chega nun momento delicado para a economía rural galega, que enfronta o encarecemento dos custos de produción, a crise de prezos no leite e a carne, e a incerteza xerada pola competencia internacional. O acordo con Mercosur, pendente aínda de ratificación definitiva na UE, reactivou un vello temor do sector: que as importacións masivas agraven a perda de rendibilidade nas pequenas explotacións.

En que consiste o acordo entre Mercosur e a UE?

O pacto ten tres grandes alicerces: comercio, diálogo político e cooperación, expondo unha relación estratéxica de longo prazo entre a Unión Europea e Mercosur (Brasil, Arxentina, Uruguai e Paraguai). Na parte comercial persegue crear unha ampla zona de libre comercio eliminando a maioría de aranceis e moitas trabas non arancelarias entre ambas as rexións.​

En termos arancelarios, Mercosur liberalizará aproximadamente o 91% das súas importacións procedentes da UE, mentres que a Unión Europea fará o propio con ao redor do 92% das súas compras ao bloque suramericano. Iso inclúe unha apertura importante para exportacións europeas industriais (automóbil, maquinaria, química, farmacéutica, téxtil e calzudo), así como para produtos agroalimentarios como aceite de oliva, viño, queixos, froitas, hortalizas ou porcino.​

No ámbito agroalimentario, a UE seguirá considerando “sensibles” algúns produtos de Mercosur —como certas carnes ou azucre— e someteraos a continxentes arancelarios (cotas con límites cuantitativos), en lugar dunha liberalización total. A cambio, o acordo protexe máis de 350 indicacións xeográficas europeas (incluídas denominacións de orixe de alimentos e viños) e unhas 220 do Mercosur, reforzando o valor engadido dos produtos con orixe certificada.​

O texto incorpora ademais capítulos sobre contratación pública, servizos (financeiros, telecomunicacións, transporte, etc.), normas técnicas, medidas sanitarias e fitosanitarias e propiedade intelectual, co obxectivo de facilitar o acceso recíproco a mercados e licitacións. Tamén inclúe un alicerce de sustentabilidade que fai referencia a estándar laborais da OIT e a compromisos medioambientais vinculados ao Acordo de París, incluíndo obrigacións sobre deforestación.​

 En que estado atópase?

Tras máis de dúas décadas de negociación, UE e Mercosur alcanzaron un acordo de principio en 2019, pechando politicamente o núcleo do tratado. Posteriormente completáronse os textos legais, que a UE e gobernos como o de España presentan xa como un acordo “ambicioso, amplo e equilibrado”, con documentación pública sobre o seu contido.​

Con todo, para que entre plenamente en vigor necesita a ratificación formal: aprobación institucional na Unión Europea (Consello, Parlamento Europeo e, previsiblemente, parlamentos nacionais) e nos Estados do Mercosur. O proceso avanza, pero segue condicionado por debates internos en varios países europeos —especialmente polas preocupacións do sector agrario e por cuestións ambientais—, o que mantén o acordo nunha fase de pre-ratificación, aínda sen aplicación completa.