A poxa de dúas torques e un brazalete de ouro castrexo queda deserta tras ser declaradas "inexportables"

Un conxunto formado por dous torques e un brazalete laminar en ouro atribuídos á cultura castrexa estivo a piques de saír de España. A casa de poxas Ansorena, en Madrid, ofertounos cun prezo de saída de 195.000 euros e chegou a recibir unha poxa de 210.000 euros procedente dun comprador estranxeiro. Con todo, a operación non chegou a consumar: o Ministerio de Cultura emitiu un ditame declarando as pezas "inexportables", o que deixou a poxa deserta.

As pezas, datadas entre os séculos V e I a.C., representan un testemuño excepcional da ourivaría da Idade do Hierro no noroeste peninsular. Os torques —colares ríxidos e abertos elaborados en ouro de alta calidade— non eran só obxectos de adorno: funcionaban como símbolo de rango social e de poder político-militar dentro da xerarquía tribal castrexa. Algúns estudos arqueolóxicos apuntan mesmo a un posible uso ritual ou sagrado, xa que certas pezas deste tipo son demasiado pesadas para ser portadas e apareceron enterradas ou escondidas, o que suxire que puideron empregar como ofrendas ou como reserva de riqueza familiar.

A mirada da Xunta e do Ministerio

Fontes da Consellería de Cultura confirmaron a Europa Press que ambas as administracións están "en conversacións" en relación a estas pezas e que o Goberno galego "actuará, si é necesario" unha vez analizado o escenario actual. Unha das opcións sobre a mesa é declaralas Ben de Interese Cultural (BIC), o que garantiría a súa protección definitiva e impediría calquera exportación futura, aínda que este extremo non foi confirmado formalmente.

A pesar de que as pezas están catalogadas como procedentes de Galicia —algunhas voces sitúanas concretamente en Ourense—, a Xunta non exerceu até o momento o seu dereito de tenteo sobre elas. O motivo, segundo a propia administración autonómica, é a "falta de certezas documentais" e a ausencia de elementos de trazabilidad que permitan vinculalas sen ningunha dúbida ao patrimonio galego. Antes de activar calquera mecanismo de protección ou adquisición pública, é necesario acreditar con rigor a súa procedencia exacta e a cadea de propiedade.

Un tesouro en venda directa

Tras quedar deserta a poxa, as tres pezas figuran agora dispoñibles para venda directa por 210.000 euros, aínda que hipoteticamente só accesibles para compradores nacionais dado o ditame de inexportabilidad. O conxunto procede, segundo a documentación de Ansorena, dunha colección particular galega, aínda que esa referencia non foi suficiente para despexar as dúbidas das administracións sobre o seu achado orixinal.

A situación evidencia unha tensión recorrente en torno ao patrimonio arqueolóxico castrexo: a ausencia de rexistros documentais claros sobre a orixe de moitas pezas dificulta tanto a súa protección pública como a súa eventual recuperación para o acervo colectivo galego. Polo momento, os torques e o brazalete permanecen nun limbo xurídico e comercial á espera de que as conversacións entre a Xunta e o Ministerio arroxen unha solución definitiva.

torques castrexos poxa, patrimonio arqueolóxico Galicia, cultura castrexa Idade do Hierro

@CulturaGob @XuntaGalicia @AnsorenaSubastas