Galicia mobilízase ante a “emerxencia lingüística” cun novo protocolo social en Santiago

A asemblea Lingua Vital, que congregará a máis de 50 colectivos sociais galegos na Praza dá Quintana de Santiago, busca dar un paso coordinado ante o que consideran unha situación de emerxencia lingüística. O encontro toma forza nun momento en que diversos estudos e análises publicadas recentemente alertan da redución do uso social do galego, especialmente entre a mocidade, un asunto que espertou preocupación en amplos sectores culturais e académicos.

Desde Queremos Galego, o seu portavoz Marcos Maceira explicou que durante a xornada presentarase un documento que será distribuído entre os asistentes e que actualiza os obxectivos marcados polo Plan Xeral de Normalización Lingüística, aprobado polo Parlamento hai dúas décadas. Segundo detallou, os colectivos participantes pretenden impulsar medidas concretas para reverter a tendencia negativa detectada nos últimos anos.

Maceira subliñou que o documento propón actuacións dirixidas a reforzar o compromiso das institucións públicas coa lingua. Ao seu xuízo, a actual lexislatura avanza “sen que o Goberno galego haxa introducido cambios significativos para corrixir o rumbo”. Aínda que desde a Xunta non se pronunciaron expresamente sobre este protocolo, en declaracións recentes defenderon as políticas vixentes de fomento do galego en distintos ámbitos.

Un protocolo para reverter a tendencia

O novo texto busca articular un acordo de acción conxunta entre asociacións culturais, entidades sociais e institucións, co obxectivo de garantir a presenza do galego en todos os espazos de socialización. Os colectivos sosteñen que para que aparezan novos falantes é necesario reforzar a lingua en ámbitos tan diversos como o lecer, a comunicación dixital ou a atención institucional.

Outra das propostas incluídas é a implantación dunha avaliación de impacto lingüístico en todas as normas que emanen do Parlamento de Galicia. A intención é que calquera iniciativa lexislativa teña en conta o seu efecto sobre a oficialidade do galego, a fin de evitar retrocesos no seu status ou no seu uso real. Esta idea inscríbese nun debate presente noutras comunidades con linguas cooficiais.

A coordinadora de Queremos Galego, Celia Armas, defendeu que aínda que consideran insuficiente a acción do Goberno autonómico, as organizacións sociais ven “obrigadas” a actuar para protexer o idioma. Sostivo que o obxectivo é que as institucións adopten as medidas propostas e asegurou que “se a Xunta as asumise integramente sería un éxito”.

Un acto con música e apoios internacionais

O acto de Lingua Vital incluirá intervencións de representantes dos grupos que participaron na redacción do protocolo, configurado tras meses de traballo colaborativo. A iniciativa xorde en paralelo a un aumento da actividade social en defensa da lingua, visible en campañas culturais, mobilizacións e novos proxectos educativos que buscan reforzar o uso cotián do galego.

A música poraa o dúo Caamaño e Ameixeiras, cuxa presenza se interpreta como unha chiscadela ao dinamismo da escena musical galega e ao seu papel na difusión do idioma. Nos últimos meses, diferentes artistas e creadoras reivindicaron publicamente a necesidade de maior apoio institucional para garantir a presenza do galego na cultura contemporánea.

Como invitado especial, intervirá David Minoves, presidente do Centre Internacional Escarré per lles minories ètniques i nacionals (CIEMEN), quen trasladará o seu respaldo ao documento. A súa participación enmárcase nunha corrente de colaboración entre entidades europeas que traballan polos dereitos lingüísticos, un ámbito no que Galicia adoita estar presente a través de diversas ONG e colectivos culturais.

Mirada ao futuro do galego

O peche do encontro correrá a cargo de Marcos Maceira, que dará paso á presentación dun vídeo que resume o proceso Lingua Vital e as fases de elaboración do protocolo. O material mostrará o traballo desenvolvido polas entidades participantes e pretende servir como ferramenta divulgativa para reforzar a participación social no debate lingüístico.

O contexto político en Galicia engade relevancia ao acto. Nos últimos meses, o uso do galego estivo presente en discusións parlamentarias e en posicionamentos de distintos partidos, despois de que informes sociolingüísticos recentes sinalasen unha diminución do emprego habitual da lingua, especialmente en áreas urbanas. O protocolo busca converter nunha referencia para quen reclaman políticas públicas máis sólidas.

A asemblea Lingua Vital tamén pretende abrir un espazo para reflexionar sobre o papel da sociedade civil na defensa do idioma. As organizacións implicadas consideran que o futuro do galego dependerá tanto das políticas institucionais como do compromiso da cidadanía, unha mensaxe que foi compartido en campañas recentes de diversas entidades culturais e educativas de Galicia.