Homenaxe ao ex-fiscal Álvaro García Ortiz en Santiago

Santiago de Compostela acollerá este xoves 23 de abril un acto de homenaxe a Álvaro García Ortiz, o xurista galego que ocupou a Fiscalía Xeral do Estado entre agosto de 2022 e decembro de 2025. O evento está convocado para o sete da tarde na Casa dás Máquinas, na rúa de Galeras da capital galega, e preséntase como un recoñecemento á súa figura como "amigo, veciño de Santiago, paisano, fiscal preocupado polo medio ambiente e a memoria colectiva", segundo a invitación que difundiron os organizadores, na que se omite calquera referencia á súa recente situación xudicial.

A convocatoria chega nun momento especialmente importane para o homenaxeado: hai uns días García Ortiz presentou un recurso de amparo ante o Tribunal Constitucional solicitando a nulidade da sentenza que o condenou o pasado 9 de decembro.

O grupo promotor da homenaxe reúne a figuras da esquerda galega con traxectorias ben coñecidas na política autonómica. Xoaquín Fernández Leiceaga, economista e exsenador, foi portavoz parlamentario do PSdeG-#PSOE no Parlamento de Galicia e candidato socialista á Presidencia da Xunta en 2016. Tamén hai históricos vinculados ao Bloque Nacionalista Galego (#BNG), pois participan Xesús Veiga e Encarna Otero, ambos tiveron políticas na formación nacionalista. A cuarta figura política é Marta Lois, que encabezou a candidatura de Sumar en Galicia nas eleccións xerais de 2023. Completan o grupo dous catedráticos da Universidade de Santiago de Compostela, Manuel López Rivadulla e Lourenzo Fernández Prieto, o que os organizadores presentan como sinal do carácter cívico e plural do acto.

Recursos contra a condena do Supremo

A situación procesual de García Ortiz é complexa. A Sala Penal do Tribunal Supremo condenouno, por maioría de cinco maxistrados contra dous, como autor dun delito de revelación de datos reservados tipificado no artigo 417.1 do Código Penal. A pena inclúe dous anos de inhabilitación especial para o cargo de fiscal xeral do Estado, unha multa de 7.200 euros e unha indemnización de 10.000 euros a Alberto González Amador por danos morais. As dúas maxistradas discrepantes —Ana María Ferrer García e outra integrante da Sala— emitiron votos particulares favorables á absolución. Tras a sentenza, García Ortiz presentou a súa dimisión a petición propia ese mesmo día 9 de decembro, e foi cesado mediante Real Decreto.

Agora, tanto o exfiscal xeral como a propia Fiscalía presentaron de forma separada recursos de amparo ante o Tribunal Constitucional. A defensa de García Ortiz, exercida pola Avogacía do Estado, alega vulneración de dereitos fundamentais como a presunción de inocencia, a tutela xudicial efectiva e a liberdade de expresión. O exfiscal argumenta que a información difundida xa era de coñecemento público antes da nota de prensa da Fiscalía do 14 de marzo de 2024 e que o propio González Amador compartira con terceiros os correos que fundamentaron a condena.

O caso estivo no centro do debate político durante máis dun ano porque tocaba directamente a Alberto González Amador, parella da presidenta da Comunidade de Madrid, Isabel Díaz Ayuso, quen estaba a ser investigado por presuntos delitos fiscais. A Fiscalía emitiu unha nota de prensa que, segundo o Supremo, revelou datos reservados desa causa. Para a dereita, o episodio representou un uso político das institucións contra un adversario. Para a esquerda, a condena foi interpretada como unha manobra para desacreditar a quen investigaba á contorna do PP.