Axente sospeitou que o de debaixo da lona parecía unha narcolancha e, efectivamente, era unha narcolancha

Un control de estradas aparentemente ordinario en Salvaterra do Miño (Pontevedra) derivou o pasado 20 de febreiro na interceptación do que as autoridades consideran unha posible narcolancha. A embarcación, de máis de dez metros de eslora, viaxaba torpemente oculta -só debaixo dunha lona que marcaba as súas coñecidas curvas- no semirremolque dun camión que tiña como destino final a cidade de Ceuta. Sen ningún documento legal que acreditase a súa existencia, a lancha de alta velocidade puxo en alerta aos axentes do Posto da Caniza en canto procederon a revisar a carga.

A embarcación carecía de matrícula, certificado de uso e de calquera outro rexistro esixido pola normativa española. Incumpría de raíz o Real Decreto-Lei 16/2018, que obriga ás embarcacións de alta velocidade a estar inscritas nun rexistro específico e a dispor dunha autorización expresa para a súa operación. Foi a Central Operativa de Servizos da Garda Civil quen, alertada polos axentes da Caniza, activou o protocolo correspondente ao tratar dun posible xénero prohibido conforme á lexislación vixente.

A investigación foi asumida de inmediato polo Servizo de Vixilancia Aduaneira da Axencia Tributaria en Pontevedra e polo Equipo de Delincuencia Organizada e Antidroga (EDOA) da Comandancia de Pontevedra. Os investigadores lograron identificar, a través da documentación achada no vehículo, ao consignatario da embarcación: un cidadán residente en Ceuta e sen antecedentes policiais previos. Tamén foron identificados o resto de participantes no transporte e a empresa fabricante da lancha. O valor estimado do vehículo náutico sitúase ao redor dos 30.000 euros.

Galicia, fábrica de narcolanchas para o Estreito

O achado de Salvaterra do Miño non é un caso illado. A provincia de Pontevedra concentra desde hai anos a fabricación de narcolanchas a gran escala, con redes que cruzan a fronteira con Portugal para completar o ensamblaje das embarcacións antes de envialas ao sur. A conexión entre Galicia e o narcotráfico no Estreito de Xibraltar ten unha longa traxectoria que as forzas de seguridade levan anos combatendo con operacións de gran envergadura.

Por exemplo, a operación Endurance, desenvolvida en xuño de 2022 e considerada a maior da historia contra a fabricación de lanchas rápidas para o tráfico de drogas, saldouse con 72 persoas detidas e 47 lanchas intervidas 

 A investigación confirmou que a organización, asentada en Pontevedra e o norte de Portugal, utilizaba empresas de transportes para trasladar as lanchas a naves en Toledo e Sevilla, onde se terminaban de pertrechar antes de ser botadas no litoral andaluz. 

Dous anos despois, en abril de 2024, a Garda Civil e a Axencia Tributaria, en colaboración coa Policía Judiciária de Braga, desarticularon na operación Vozka unha organización criminal radicada en Galicia dedicada á comercialización de motores fueraborda e a fabricación de narcolanchas con destino a grupos que operan no Estreito de Xibraltar. 

O operativo, no que participaron 120 axentes, permitiu incautar oito embarcacións, 25 motores de gran cilindrada, radares GPS e 30.000 euros en efectivo.As narcolanchas fabricadas por esa rede estaban vinculadas a alixos de máis de catro toneladas de cocaína e outras tantas de haxix intervidos no Estreito.

Máquinas deseñadas para escapar

As narcolanchas son embarcacións de fibra de vidro deseñadas cun único propósito: a velocidade e a evasión. Os seus cascos, duns doce metros de eslora, están preparados para albergar até tres ou catro motores fueraborda de alta cilindrada Os motores máis empregados polas organizacións criminais son de marcas como Fonda, Yamaha, Suzuki ou Evinrude, cun custo unitario de entre 30.000 e 50.000 euros cada un. Equipadas con radares GPS e sistemas de navegación avanzados, estas embarcacións son capaces de cruzar os escasos 14 quilómetros que separan Marrocos de Tarifa en cuestión de minutos, o que as converte en ferramenta predilecta do narcotráfico.

A súa rendibilidade para os fabricantes é enorme. A venda dunha narcolancha pode reportar até 200.000 euros por unidade a quen as constrúen, dependendo das características e equipamento da embarcación.Esa marxe de beneficio explica a persistencia destas redes a pesar da presión policial sostida. En 2025, Galicia segue sendo un centro de produción deste tipo de embarcacións, empregadas tamén, en ocasións, para o traslado ilegal de persoas migrantes desde África. 

Un marco legal que as declara xénero prohibido

O control normativo sobre estas embarcacións foise endurecendo progresivamente en España. Desde outubro de 2018, as narcolanchas foron declaradas xénero prohibido, o que permite ás Forzas de Seguridade comisalas aínda que non transporten droga no momento da intervención.

Esta medida, combinada co Real Decreto-Lei 16/2018, obriga a calquera propietario dunha embarcación de alta velocidade a inscribila nun rexistro específico, obter un certificado de autorización de uso e acreditar a identidade do operador. O incumprimento destas obrigacións constitúe unha infracción grave en materia de contrabando.

A embarcación interceptada en Salvaterra do Miño vulneraba todos e cada un destes requisitos. Non constaba matrícula, nin certificado de uso, nin operador rexistrado. Por iso, o expediente administrativo recaerá sobre o Departamento de Aduanas e Impostos Especiais da Axencia Tributaria. 

Desde 2018 até 2023 incautáronse en España un total de 1.421 embarcacións relacionadas co narcotráfico.  A de Salvaterra do Miño súmase a esa lista, interceptada antes de chegar ás augas do sur onde, de ser botada, poría en perigo vidas humanas e alimentado un dos tráficos ilícitos máis activos de Europa.