Incendio forestal dentro do Parque Natural do Xurés, no termo de Muíños

Un incendio forestal mantén en alerta aos servizos de extinción da Xunta este martes no municipio ourensán de Muíños, dentro do perímetro do Parque Natural dá Baixa Limia-Serra do Xurés, un dos enclaves de maior biodiversidade de Galicia e parte dun parque transfronteirizo compartido con Portugal. O lume, declarado na parroquia de Requiás ás 7.23 horas da mañá, xa consumiu de maneira provisional unhas catro hectáreas de terreo, segundo as últimas estimacións da Consellería do Medio Rural.

Para facer fronte ás chamas, a Administración autonómica ha despregado un operativo que inclúe un técnico, cinco axentes forestais, catro brigadas de extinción e tres motobombas. Os traballos continúan en curso e as cifras de superficie afectada teñen carácter provisional, polo que poderían variar ao longo do día en función da evolución do incendio.

O incendio prodúcese nun espazo natural de alto valor ecolóxico. O Parque Natural dá Baixa Limia-Serra do Xurés, xunto co Parque Nacional de Peneda-Gerês no lado portugués, forma parte da Reserva da Biosfera Transfronteiriza Gerês-Xurés, declarada pola UNESCO, o que converte calquera episodio de incendio nesta zona nun evento de especial sensibilidade ambiental.

COMEZA A TEMPADA DE INCENDIOS?

Galicia arrastra unha longa historia de incendios forestais que, ano tras ano, castigan especialmente as provincias de Ourense e Pontevedra. No que vai de 2025, segundo datos da Xunta, a comunidade rexistrou varios episodios significativos nos meses de verán e outono, aínda que as cifras globais mantivéronse por baixo dos picos históricos de anos como 2017, cando máis de 40.000 hectáreas quedaron arrasadas nunha semana. As organizacións ecoloxistas, como Greenpeace ou Adega, reclamaron de forma reiterada un cambio no modelo de xestión forestal galego para reducir a vulnerabilidade do monte ante o lume.

A Xunta, pola súa banda, defendeu nos últimos anos a aposta polo Plan de Prevención e Defensa contra vos Incendios Forestais de Galicia (Pladiga), con investimentos en vixilancia, reténs e traballos de roza. Con todo, as organizacións agrarias e os colectivos veciñais de zonas rurais como a comarca da Baixa Limia sinalan que o abandono do campo e a proliferación de especies de crecemento rápido como o eucalipto e o piñeiro seguen sendo os grandes factores de risco estrutural que ningún plan logra resolver do todo.

O municipio de Muíños, no extremo suroccidental da provincia de Ourense, lindando con Portugal, é un territorio cunha demografía moi minguada e con amplas extensións de monte que historicamente foron xestionadas de forma comunal. A presión do despoboamento rural complica aínda máis a vixilancia e o mantemento preventivo do terreo forestal nesta parte de Galicia.

UNHA ZONA BAIXO CONSTANTE PRESIÓN E CANLES DE DENUNCIA

O Parque Natural dá Baixa Limia-Serra do Xurés alberga especies ameazadas como o lobo ibérico, a víbora de Seoane ou diversas rapaces rupícolas, ademais dunha rica flora endémica. Os incendios neste tipo de espazos non só destrúen masa vexetal, senón que poden comprometer hábitats irreemplazables e afectar á fauna que depende deles. As entidades conservacionistas consultadas non se pronunciaron aínda sobre este incendio concreto.

A Consellería do Medio Rural aproveitou este incidente para lembrar á cidadanía que ten á súa disposición o teléfono gratuíto 085 para comunicar a detección de calquera incendio forestal. A chamada é gratuíta e permite activar de forma inmediata os protocolos de emerxencia.

Ademais, existe outro número específico para denuncias: o 900 815 085, tamén gratuíto e, neste caso, anónimo, pensado para que calquera persoa que teña coñecemento ou sospeitas dunha actividade delictuosa relacionada cos incendios poida comunicala sen temor a represalias. Quéimaa intencionada de monte está tipificada como delito no Código Penal español e pode carrexar penas de prisión.

Desde a Consellería do Medio Rural non se ofreceu de momento ningunha hipótese oficial sobre a orixe do lume en Requiás, nin se descartou nin confirmado a intencionalidade. As investigacións, en caso de abrir, corresponderían á Garda Civil e ao Seprona. Este medio tentou contactar con fontes da Consellería para obter máis detalles sobre a evolución do incendio, aínda que non obtivo resposta antes do peche desta edición.