Xenoma Galicia chega a Vigo: o Hospital Meixoeiro participará no maior proxecto xenómico do mundo

O proxecto Xenoma Galicia estende o seu alcance. A Consellería de Sanidade elixiu a área sanitaria de Vigo como o seguinte territorio onde se tomarán mostras de sangue dentro desta iniciativa pioneira. Desde o luns 20 de abril e até o 9 de xuño, espérase completar 1.071 participacións na cidade olívica, que se unirán ás máis de 800 xa obtidas na área de Santiago de Compostela e Barbanza desde o arranque desta fase, a principios de 2026.

A participación é completamente voluntaria e require unha invitación previa. Os seleccionados de forma aleatoria recibirán un SMS con información sobre o programa e poderán reservar cita a través da aplicación Sergas Móbil. Este luns 13 de abril enviarase ademais un recordatorio para facilitar a xestión das citas habilitadas en Vigo. As extraccións realizaranse no Hospital Meixoeiro, de luns a xoves en horario de tarde, entre as 15.30 e as 18.30 horas, sen necesidade de acudir en xaxún.

O procedemento en Vigo seguirá o mesmo protocolo que o aplicado en Santiago e Barbanza. O persoal sanitario informará a cada participante sobre o proceso e, segundo a variante detectada, orientaráselles sobre opcións de seguimento personalizado, sobre si é conveniente facer probas a familiares, e sobre hábitos de vida saudables para reducir o risco de que a patoloxía acabe desenvolver.

Un cribado con resultados xa probados

O proxecto busca identificar variantes xenéticas de alto risco asociadas ao cancro de mama e de ovario hereditario, á síndrome de Lynch —vinculado a tumores colorrectais— e á hipercolesterolemia familiar. As dúas primeiras fases piloto do proxecto permitiron detectar 14 novos casos de alto risco xenético, portadores de variantes relacionadas con estas enfermidades hereditarias. En total, entre ambas as fases previas identificáronse 27 persoas portadoras, segundo os datos de Sanidade.

A coordinadora científica do proxecto, María Brión, subliña que atopar unha destas variantes non equivale a un diagnóstico: non significa que a persoa vaia desenvolver a enfermidade, senón que presenta un risco aumentado que permite activar protocolos de seguimento máis intensivo. Progresivamente, a invitación estenderase ao resto das áreas sanitarias galegas até completar os 5.000 participantes previstos nesta fase.

A Xunta de Galicia sostén que Xenoma Galicia será o proxecto de maior envergadura do mundo en proporción á súa poboación, xa que mentres no Reino Unido reúnese o ADN de 100.000 persoas sobre unha poboación de case 70 millóns, en Galicia preténdese contar con 400.000 participantes para unha poboación de pouco máis de 2,7 millóns de habitantes.

Un investimento de 20 millóns con proxección mundial

Cun investimento de 20 millóns de euros por parte do Goberno galego, o programa está dirixido cientificamente pola Fundación Pública Galega de Medicamento Xenómica, con Anxo Carracedo á fronte. Carracedo cualificou a iniciativa como o proxecto máis importante da historia científica de Galicia e defendeu que suporá unha revolución na saúde pública, con repercusións tamén en sectores estratéxicos como o farmacéutico e o biotecnológico.

O obxectivo final é crear un biobanco de datos xenéticos e clínicos de 400.000 persoas galegas de entre 35 e 70 anos, así como un biobanco de mostras biolóxicas de 100.000 delas, que poderán ser utilizadas en futuras investigacións biomédicas coas garantías éticas correspondentes. A oposición e as organizacións de pacientes non se pronunciaron publicamente sobre a chegada do programa a Vigo.