Xuíces para a Democracia relaciona a expulsión de Villares con "presións políticas e empresariais"

A sección territorial galega de Xuíces e Xuízas para a Democracia publicou un contundente comunicado no que expresa a súa "profunda preocupación" por lvos traslados forzosos acordados o 12 de marzo pola nova presidenta da Sala do Contencioso-Administrativo do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia (#TSXG). A asociación considera que a medida, que afecta a catro maxistrados da Sección Terceira —a que resolve os recursos sobre parques eólicos e contratos públicos como o do Hospital Álvaro Cunqueiro de Vigo— pode comprometer as garantías constitucionais de independencia e inamovilidad xudicial, e advirte de que "non é descartable que a cidadanía pense que as reiteradas presións políticas e empresariais finalmente conseguiron o resultado perseguido".

Xuíces e Xuíces pola Democracia (JJpD) é unha das cinco asociacións profesionais de xuíces e maxistrados de España. Fundada en 1984, defínese como unha organización civil progresista xurdida tras a escisión da conservadora Asociación Profesional da Magistratura (APM). A pesar de ser a terceira asociación en número de membros (aproximadamente entre o 8% e o 10% da carreira xudicial), conta cunha importante representación en órganos como o Consello Xeral da Magistratura (CGPJ).

O colectivo subliña que o ocorrido é inusual tanto na súa forma como no seu alcance. O procedemento habitual cando se reorganizan seccións é o concurso interno voluntario entre maxistrados, con consultas previas aos presidentes de sección e aos propios afectados. Neste caso, con todo, catro maxistrados foron recolocados de golpe, sen audiencia previa e sen que ningún deles conte con experiencia nas materias que deberán asumir. "Ningún do catro trasladados ten experiencia previa nesta sala nas concretas materias que lles son encomendadas", sinala o comunicado, augurando unha "evidente disfuncionalidad" en ambas as seccións durante os primeiros meses.

MOTIVACIÓNS QUE NON CONVENCEN

Xuíces e Xuízas para a Democracia pon tamén o foco na debilidade dos argumentos esgrimidos pola presidencia da sala para xustificar os traslados. As resolucións apelan a facultades gubernativas de carácter organizativo, pero a lei esixe que ese tipo de decisións apóiense en criterios aprobados anualmente pola Sala de Goberno. O comunicado sinala que non consta que tales criterios sexan aprobados nin publicados. A falta desa base, os acordos recorren a fórmulas xenéricas como "crecemento profesional" ou "oportunidades na carreira" dos maxistrados afectados, argumentos que a asociación considera incompatibles co efecto real que a medida vai producir.

No caso concreto do maxistrado Luís Villares —o máis mediático dos trasladados, polo seu pasado como líder de En Marea e deputado no Parlamento galego— a presidenta engade como motivo a necesidade de "salvagardar a imaxe de imparcialidade" da sala, en referencia a varias recusacións que o Tribunal Supremo acolleu en causas relacionadas co Cunqueiro. Para Xuíces e Xuízas para a Democracia, estender a toda unha sección o que se analizou respecto dun asunto concreto carece de xustificación.

PRESIÓN POLÍTICA SOSTIDA NO TEMPO

O comunicado lembra que a Sección Terceira foi obxecto dunha presión mediática e política "constante" durante os últimos anos. Responsables políticos e empresariais cuestionaron publicamente non só as resolucións da sala, senón a profesionalidade dos seus integrantes, á marxe das canles legalmente previstas para recorrer as sentenzas. Tanto a propia Sección Territorial de Xuíces e Xuízas para a Democracia como a Sala de Goberno do TSXG tiveron que saír en máis dunha ocasión a reclamar respecto cara ao traballo deses maxistrados.

Ese contexto é clave para entender a polémica que xera agora o traslado. A Sección Terceira viña paralizando decenas de parques eólicos en Galicia —79 proxectos están actualmente detidos por decisións xudiciais— nun sector que move miles de millóns de euros e miles de postos de traballo. Os fallos xudiciais chegaron a ser recorridos ante o Tribunal de Xustiza da Unión Europea, que no seu momento deu a razón á Xunta e ás promotoras. A presión sobre a sala era, por tanto, enorme e viña de múltiples frontes.

INAMOVILIDAD E INDEPENDENCIA, EN XOGO

A asociación sostén que o traslado forzoso e colectivo da metade dos membros da Sección Terceira pode vulnerar dous dereitos fundamentais recollidos na Constitución: o dereito ao xuíz ordinario predeterminado pola lei, consagrado no artigo 24.2, e a inamovilidad e independencia xudicial do artigo 117.1. "Este movemento pode socavar a actuación independente dos membros do tribunal, ao resultar intimidados pola ameaza de traslados forzosos e outras represalias polo exercicio da función que teñen encomendada constitucionalmente", advirte o texto.

O comunicado conclúe cun dobre chamamento: aos órganos gubernativos do poder xudicial, para que exerzan as súas facultades "con coidado e prudencia"; e á cidadanía e á comunidade xurídica, trasladándolles o apoio explícito aos maxistrados que desempeñaron o seu labor "en circunstancias especialmente complicadas e nun contexto de reiteradas presións". 

A nova presidenta da sala, María Azucena Recio González, que tomou posesión o 6 de marzo tras impor ao propio Villares na competición polo cargo, non fixo declaracións públicas máis aló do recolleito nas resolucións. A Xunta de Galicia e a patronal eólica tampouco se pronunciaron oficialmente sobre a reorganización.