Galicia en alerta: A guerra en Irán pode custarlle a España até nove décimas de PIB este ano

O conflito bélico en Oriente Próximo aberto desde finais de febreiro non é só unha traxedia humanitaria: tamén é un novo choque económico que chega nun momento en que España —e Galicia— viñan encadeando trimestres de crecemento sólido. Un recente informe do servizo de estudos de CaixaBank, elaborado polos economistas Oriol Carreras, Javier García e Zoel Martín, pon cifras ao risco: a guerra en Irán podería restar entre dúas décimas e case un punto porcentual ao crecemento do PIB español en 2026, dependendo de como evolucione o conflito. A previsión que o propio banco manexaba antes da guerra era un avance do 2,4%.

O documento expón dúas hipótese. Na máis favorable, o enfrontamento resolveríase en pouco tempo con danos limitados sobre as infraestruturas enerxéticas da zona. Na máis desfavorable, o conflito estenderíase varios meses con deterioración significativa desas infraestruturas e necesidade de prolongar os estímulos fiscais do Goberno. A amplitude desa pinza, recoñecen os propios autores, é o reflexo da enorme incerteza que caracteriza o escenario actual.

O conselleiro delegado de CaixaBank, Gonzalo Gortázar, revisou as súas previsións á baixa, pasando do 2,4% proxectado inicialmente ao 2% nun escenario de normalización gradual. O propio banco estima que un aumento de 10 dólares no prezo do petróleo adoita restar ao redor de 0,15 puntos porcentuais ao crecemento do PIB, mentres que un encarecemento similar do gas restaría preto de 0,10 puntos. 

A enerxía, a primeira fronte

A inflación é a canle de transmisión máis inmediato e preocupante. Co petróleo rozando os 85 dólares por barril e o gas ao redor dos 55 euros —cifras que os mercados de futuros manexaban en marzo—, o impacto sobre os prezos podería engadir até un punto porcentual á previsión de inflación para este ano, que CaixaBank situaba no 2,4%. Iso elevaría a inflación media até aproximadamente o 3% en 2026.

O Goberno de Pedro Sánchez respondeu cun paquete de medidas fiscais de 5.000 millóns de euros que, segundo os cálculos de CaixaBank, podería amortecer o golpe inflacionario nunhas catro décimas, sempre que esas medidas se manteñan polo menos até xuño. Se o conflito se prolonga e fose necesario estendelas máis aló desa data, os expertos recomendan que se focalicen máis nos colectivos e sectores máis vulnerables, tanto por razóns de eficacia como para conter o gasto público.

O Fondo Monetario Internacional tamén advertiu de que a guerra deixará danos económicos duradeiros mesmo no escenario máis optimista, con factores como o encarecemento da enerxía, as interrupcións na subministración e a deterioración da confianza nos mercados lastrando o crecemento. 

Galicia non é inmune

O impacto sobre Galicia seguirá, en termos xerais, a pauta do conxunto de España. O Foro Económico de Galicia, vinculado á Universidade de Vigo, advertiu de que a principal preocupación céntrase no incremento dos custos loxísticos e de transporte, derivados do peche do Estreito de Ormuz. O seu subdirector, Patricio Sánchez, sinalou que a evolución en Galicia irá parella á española e á do resto de Europa, e que o factor crave será a duración do conflito. Sectores como a automoción e a pesca xa acusaron o impacto do conflito no mar Vermello a principios de 2025.

No plano político, o PSdeG urxiu á Xunta a pór en marcha un plan de acción para paliar o impacto da guerra na economía galega. A deputada Patricia Igrexas reclamou unha "estratexia activa" en materia de seguimento, avaliación de riscos e apoio ás empresas galegas afectadas, e instou o presidente Alfonso Rueda a pasar dos comentarios á acción. A Xunta non se pronunciou publicamente cun plan propio até o momento, mentres que máis da metade das comunidades autónomas xa activaron paquetes propios de resposta económica que superan os 2.300 millóns de euros no conxunto do Estado.

En clave positiva, Galicia mantén o seu dinamismo turístico cun crecemento do 4,8% nas expectativas do sector para o segundo trimestre, o que podería actuar como certo contrapeso ante a incerteza económica xeral.

Os tipos, un risco para 2027

A exposición directa de España ao Golfo Pérsico é relativamente baixa: as exportacións de bens e servizos a esa zona apenas supuxeron o 0,7% do PIB en 2025. Con todo, o risco indirecto é maior: unha retardación dun punto porcentual no crecemento dos principais socios comerciais de España podería restar unhas dúas décimas ao PIB.

A medio prazo, os mercados xa descontan entre dous e tres subidas de tipos por parte do Banco Central Europeo durante este ano. CaixaBank calcula que un endurecemento de 100 puntos básicos adoita traducir nunha perda acumulada de ao redor de 0,4 puntos de PIB en dous anos, coa maior parte do impacto concentrado no segundo. É dicir, se o BCE termina apertando as condicións monetarias, o efecto máis intenso notaríase en 2027, non en 2026.

O ministro de Economía, Carlos Cuerpo, asegurou que España está mellor preparada que outros socios europeos, tanto económica como presupuestariamente, para facer fronte ás consecuencias do conflito. A Comisión Europea, pola súa banda, abriu un debate sobre a flexibilidade fiscal que pode outorgar aos Estados membros para afrontar a crise.