A "suba salvaxe" da AP-9: os usuarios reclaman un rescate xa

O ano 2026 comezou para os galegos cunha subida nas peaxes da AP-9. Así, actualizáronse as súas tarifas á alza, consolidando unha tendencia que afecta os miles de persoas que usan diariamente esta vía. O Ministerio de Transportes e Mobilidade Sostible aprobou para este exercicio unha subida que alcanza o 4,68% nas autoestradas estatais baixo concesión, situando á AP-9 na parte máis alta da pinza de incrementos en España.

Con este novo axuste, os prezos dos traxectos clave dispáranse. Cruzar Galicia de punta a punta, entre Ferrol e Tui, costa xa 28,10 euros. Outros tramos moi concorridos tamén sofren o impacto: o traxecto A Coruña-Vigo ascende a 21,40 euros, mentres que viaxar da Coruña a Santiago fíxase en 8,80 euros e o tramo Pontevedra-Vigo supera a barreira psicolóxica dos cinco euros, situar en 5,05 euros.

A explicación oficial para este incremento sostido baséase nun sistema de actualización de prezos complexo. Por unha banda, aplícase o IPC medio, pero a AP-9 arrastra unha hipoteca adicional: un 1% extra e acumulable anual destinado a pagar as obras de ampliación da ponte de Rande e a circunvalación de Santiago. Ademais, o Goberno xustifica que as subidas actuais recollen, de forma graduada, as diferenzas que os usuarios non abonaron en 2023. 

"Unha concesión totalmente rendibilizada"
A reacción dos sectores económicos non se fixo esperar. Jaime Luís López, vicepresidente da Confederación de Empresarios de Galicia (#CEG), cualificou a subida de "evidentemente negativa", subliñando que a concesión xa está "totalmente rendibilizada". Para a patronal, estes custos lastran a competitividade das mercadorías e a mobilidade dos traballadores galegos.

Desde os colectivos de usuarios e transportistas, o malestar é aínda máis profundo. Diego Maraña, presidente da Asociación de Consumidores En Colectivo, cualifica de "inaceptable" que se suban os prezos nunha autoestrada cuxa prórroga foi cuestionada por Europa. O impacto é directo: empresas que dependen desta vía para a súa loxística ven como as súas marxes se estreitan, e isto acaba repercutindo no prezo final dos produtos que chegan aos supermercados.

O labirinto legal: rescate ou a anulación?
O futuro da AP-9 está hoxe en mans de Bruxelas. A Comisión Europea emitiu un ditame motivado declarando ilegal a prórroga da concesión até 2048, aprobada no ano 2000. Segundo a UE, devandita ampliación realizouse sen a transparencia e o concurso público necesarios.

Ante esta situación, o debate sobre o rescate da autoestrada divide ás administracións. Mentres o Ministerio de Transportes estima que recuperar a vía custaría máis de 6.000 millóns de euros, cualificándoo de "inasumible", a Xunta de Galicia rebaixa esa cifra a 2.400 millóns. Mentres tanto, outros estudos, como o encargado polo #BNG, sitúan o custo do rescate nuns 900 millóns de euros. En Colectivo esixe a anulación inmediata da prórroga e a gratuidade da vía, alegando que o Goberno está a permitir o cobro de peaxes nunha infraestrutura baixo sospeita de irregularidade legal.

É a AP-9 a máis cara de España?
O debate sobre si Galicia paga máis en peaxes que o resto de España é recorrente. Segundo un informe de Automobilistas Europeos Asociados (AEA), existe unha disparidade tarifaria abismal en España, con diferenzas de até un 830%.

Os tramos máis caros son os Túneles de Artxanda (Bilbao) encabezan a lista con 0,50 €/km, seguidos polo Túnel do Cadí (0,47 €/km). Pola súa banda, Audasa, na súa web con data do un de agosto de 2025, defende que o seu prezo por quilómetro está cinco puntos por baixo da media española se se mira de forma global, tramos específicos como o de Puxeiros-Baiona son dos máis baratos do país (0,06 €/km).

Con todo, mentres en Galicia os prezos soben, outras nove autoestradas rescatadas polo Estado permiten a circulación gratuíta durante a noite (de 23:00 a 07:00 h) ou aplican descontos significativos. Estas vías rescatadas son AP-7 (Cartaxena-Beira), AP-7 (Circunvalación de Alacante), R-2 (Madrid-Guadalaxara), R-3 (Madrid-Arganda), R-4 (Madrid-Toledo), R-5 (Madrid-Navalcarnero), M-12 (Aeroporto de Barajas), AP-36 (Ocaña-A Roda) e AP-42 (Madrid-Toledo) poderán aforrar diñeiro se pagan as peaxes con dispositivos electrónicos (Vía T), ou mesmo poderán circular por elas gratis se o fan pola noite (de 00:00 a 06:00 horas).
 

Para o condutor galego, a realidade é que a AP-9 non só é unha cuestión de prezo, senón de falta de alternativas. Como sinala Diego Maraña, a estrada nacional paralela pode triplicar o tempo de viaxe, convertendo á autoestrada nunha vía "obrigatoria" e cativa. Co contador da concesión marcando 2048, a batalla pola gratuidade da AP-9 promete seguir sendo o gran conflito das infraestruturas no noroeste español.

Galiciapress púxose en contacto con Autoestradas do Atlántico sobre a subida de peaxes. AA enviou respostas a Galiciapress pero indicando que non se pode mencionalos como fonte polo que non se inclúen as súas respostas.