Vídeos | A IA revive a historia do Carballiño nunha serie documental pioneira

O Auditorio Municipal do Carballiño acolleu este domingo a estrea do tres primeiros episodios de “Historia do Carballiño”, unha serie documental que busca reconstruír a memoria da vila ourensá mediante o uso de intelixencia artificial (IA). A obra, impulsada polo historiador e exalcalde Carlos Montes, destaca polo seu intento de unir o rigor histórico con ferramentas tecnolóxicas de última xeración.

Cada capítulo, duns catorce minutos, transporta ao espectador a distintas épocas do pasado local, desde as primeiras vivendas do barrio de Flores até as contornas do mosteiro de Oseira. A través de narracións en primeira persoa de personaxes creados dixitalmente, a serie percorre fitos urbanísticos e sociais do Carballiño até mediados do século XIX.

Reconstrución visual e sonora do pasado

Un dos aspectos máis rechamantes da produción é a súa capacidade para recrear espazos desaparecidos, como a antiga Praza do Cruceiro —actual Irmáns Prieto— ou a contorna orixinal da igrexa de San Antonio. Mediante IA xeráronse imaxes hiperrealistas, voces e ambientacións sonoras que buscan devolver á vida o aspecto da vila hai cincocentos anos.

Os propio Montes explica que o proceso foi “laborioso”, xa que esixiu facilitar planos, topografía e orografía dos lugares para garantir a máxima fidelidade histórica. “O obxectivo —sostén— é que calquera persoa poida entender como era Ou Carballiño en cada época e como foi transformar”.

A serie apóiase nas investigacións previas do autor, responsable de estudos como As orixes do Carballiño, e na documentación recompilada polo Centro de Estudos Chamoso Lamas, onde desempeña un labor investigador desde hai anos.

Un proxecto con respaldo institucional

O Concello do Carballiño acolleu con entusiasmo a iniciativa. O concelleiro de Cultura, Diego Fernández, cualificou o proxecto como “unha ferramenta moi útil para achegar a historia local a veciñas e veciños dun modo ameno e accesible”. Subliñou ademais o valor divulgativo da proposta para espertar o interese da mocidade polo pasado da súa terra.

Desde o Centro de Estudos Chamoso Lamas, o seu presidente Carlos Rodríguez definiu a serie como “nova e necesaria”, destacando a traxectoria de Montes como un dos investigadores que máis profundou nas orixes da vila ourensá.

Máis aló do seu compoñente tecnolóxico, “Historia do Carballiño” persegue un fin pedagóxico. Montes considera que a IA pode ser unha aliada para achegar o coñecemento histórico ás novas xeracións, utilizando os medios e linguaxes que mellor comprenden. 

Tras a súa presentación oficial, os capítulos publicaranse semanalmente na canle de YouTube do proxecto, de acceso gratuíto para o público. Este é o trailer e o primeiro dispoñible:

En palabras de Montes, “trátase de transformar a historia nunha experiencia visual e accesible, sen perder o rigor nin a conexión coa comunidade que a fixo posible”.