Oito de cada dez parlamentarios españois ocultan as súas reunións, incluídos os deputados galegos no Congreso

A opacidade parlamentaria en España non dá sinais de remitir. Segundo o último informe da Oficina de Conflito de Intereses das Cortes Xerais, con datos pechos a 31 de decembro de 2025, o 80% dos deputados e senadores incumpre a obrigación de publicar as súas axendas completas nas webs do Congreso e o Senado. Só un de cada cinco parlamentarios inclúe nesas axendas algo máis que a actividade puramente interna das cámaras, como plenos ou comisións, e practicamente ningún rexistra os seus encontros con grupos de presión ou lobbies, a pesar de que o Código de Conduta das Cortes, aprobado en outubro de 2020, obrígalles expresamente a facelo.

O panorama afecto tamén aos parlamentarios galegos con escano no Congreso e o Senado. Galicia conta con representantes do PP, do PSOE e do BNG nas Cortes, pero ningún destes grupos fixo declaracións públicas sobre o cumprimento desta obrigación. Galiciapress tentou solicitar a posición dos seus portavoces, sen obter resposta no momento de publicar esta información.

A advertencia repítese ano tras ano

O documento elaborado pola Oficina de Conflito de Intereses, recollido por Europa Press, constata que, aínda que no Congreso o número de deputados que anotan actividades non estritamente parlamentarias pasou de 46 a 75 nun ano, no Senado a tendencia foi a contraria: de 64 senadores que o facían en 2024 retrocedeuse a apenas 55. En calquera caso, incluso quen si rexistran algo máis que as súas asistencias a plenos fano de forma irregular e case nunca apuntan reunións con asociacións, organizacións ou entidades que teñan a condición de grupo de interese.

A propia oficina admite que resulta "altamente improbable" que a ausencia xeneralizada de anotacións sobre encontros con lobbies responda á realidade. O organismo chegou a publicar unha guía específica para orientar aos parlamentarios sobre que información deben incluír nas súas axendas, pero o ano pasado só recibiu tres consultas respecto diso. É o quinto ano consecutivo que o organismo eleva a mesma advertencia, sen que se produciu unha mellora significativa.

Este incumprimento, ademais, dáse nun contexto sen carga legal en materia sancionadora. A vulneración da norma queda sen consecuencias prácticas debido á falta de desenvolvemento xurídico para as sancións. O Código de Conduta é vinculante en teoría, pero carece de mecanismos que obriguen a quen o incumpre a render contas.

O Congreso dá pasos, pero sen resultados

Fronte a este cadro, o Congreso puxo en marcha nos últimos meses algunhas iniciativas encadradas dentro do seu Plan de Parlamento Aberto, aprobado cos votos do PSOE e Sumar e a oposición do PP. Entre elas, a apertura dunha sección de ética na web da Cámara e a elaboración dunha guía para que os deputados saiban exactamente como e que deben publicar nas súas axendas. Tamén se expuxo a creación dun rexistro de grupos de interese de inscrición obrigatoria, cuxos datos serían de consulta pública, así como un sistema que faga visibles todas as comunicacións entre lobbies e membros do Congreso. 

Paralelamente, o PSOE presentou en maio de 2024 unha reforma do regulamento do Congreso para regular as relacións entre parlamentarios e grupos de presión, pero esa proposta segue aínda en tramitación. A regulación en estudo obrigaría aos deputados a desvelar todas as propostas que reciban dos grupos de interese, e contempla sancións que van desde o apercibimiento até a suspensión indefinida do rexistro.

A nivel do Executivo, en xaneiro de 2025 aprobouse un anteproxecto de lei sobre grupos de interese, aínda que a súa aplicación queda limitada á Administración Xeral do Estado e non inclúe disposicións específicas para as Cortes. Os partidos políticos, noutras palabras, resístense a aplicar a mesma medicamento que esixen para o Goberno.

As declaracións de intereses, con lagoas

Máis aló das axendas, o informe detecta tamén irregularidades nas declaracións de intereses económicos que todos os parlamentarios deben entregar ao tomar posesión do seu escano. No Senado todos presentáronas, pero no Congreso falta unha, cuxo titular non atendeu os requirimentos para emendalo. O ano pasado rexistráronse 23 novas declaracións —15 no Congreso e 8 no Senado—, e en doce casos houbo que avisar de omisións ou erros. Desas, sete corrixíronse, pero cinco permanecen sen emendar.

Outro apartado que xera preocupación é o relativo ás contribucións a fundacións e asociacións: 18 deputados e 13 senadores non o encheron. Doutra banda, os parlamentarios están obrigados a entregar á secretaría xeral os agasallos que reciban en viaxes oficiais ou en representación das cámaras. O ano pasado rexistráronse 61 obsequios —25 no Congreso e 36 no Senado—, o que supón un dato positivo en termos de cumprimento, aínda que marxinal no conxunto do panorama.

A Comisión Europea, no seu informe sobre o Estado de Dereito de xullo de 2025, sinalou que os persistentes consellos do organismo encargado de velar pola ética nas Cortes non impediran que só uns poucos parlamentarios publicasen información sobre as súas reunións con grupos de interese. Bruxelas, por tanto, tamén puxo o foco sobre unha situación que se prolonga desde fai un lustro e que, en Galicia como no resto de España, permanece sen solución á vista.