Os galegos consomen máis cocaína que a media dos europeos

A Xunta de Galicia e a Universidade de Santiago de Compostela (#USC) presentaron este venres os resultados do primeiro estudo sistemático sobre a presenza de sustancias psicoactivas nas augas residuais galegas, unha iniciativa que se consolidará coa renovación do acordo entre ambas as institucións. A análise abarca 15 concellos cunha poboación conxunta de 510.000 persoas.

O conselleiro de Sanidade, Antonio Gómez Caamaño, e a conselleira de Medio Ambiente, Anxos Vázquez, compareceron xunto á investigador da área Químico Analítica da USC José Benito Quintana para detallar os achados do informe, elaborado a raíz do convenio asinado en outubro pasado entre ambas as consellerías e a universidade compostelá.

Cocaína e cannabis, á cabeza

De todas as sustancias analizadas —cocaína, cannabis, MDMA, ketamina, anfetaminas e fentanilo—, a cocaína e o cannabis rexistraron a maior presenza nas depuradoras monitorizadas, que inclúen as de Santiago de Compostela, Ourense, Pontevedra, Lugo e Tui. Nalgunhas áreas urbanas, os niveis de cocaína achéganse á media nacional, aínda que no conxunto de Galicia os valores sitúanse por baixo das medias doutras comunidades europeas en MDMA, cannabis e ketamina.

O MDMA mostrou niveis moderados con picos os fins de semana, mentres que as anfetaminas apareceron en concentracións baixas. O fentanilo, pola súa banda, rexistrou cifras reducidas, probablemente porque o seu uso está cinguido á prescrición médica. O alcol, en cambio, si mostrou un patrón moi marcado: os sábados duplican o consumo rexistrado en días laborais.

Gómez Caamaño subliñou que a adicción á cocaína é o "principal problema" dos pacientes atendidos nas unidades de drogodependencia que recentemente se integraron no Sergas. No entanto, sinalou que a última enquisa nacional de drogas entre estudantes de secundaria sitúa a Galicia nunha posición "favorable", cunha tendencia sostida á baixa no consumo de alcol e drogas.

As depuradoras, laboratorios de saúde pública

A conselleira de Medio Ambiente reclamou un maior recoñecemento para as estacións depuradoras de augas residuais (#EDAR) como ferramenta de vixilancia epidemiolóxica. Lembrou que xa durante a pandemia de COVID-19 estas infraestruturas permitiron detectar de forma temperá a presenza do virus, anticipar brotes e orientar decisións sanitarias. Agora, afirmou, demostran a súa utilidade para trazar os hábitos de consumo de sustancias psicoactivas e actuar "con maior rapidez e eficacia" ante situacións de risco.

O obxectivo da nova fase de colaboración entre a Xunta e a USC é manter os mesmos puntos de medición para poder comparar a evolución temporal dos datos, ademais de incorporar a detección de novas sustancias que poidan aparecer no mercado. A información obtida busca alimentar políticas preventivas de saúde pública máis precisas e adaptadas á realidade de cada territorio.

Unha rede que se consolida

A Rede de control de drogas en augas residuais de Galicia convértese así nunha ferramenta estrutural de vixilancia sanitaria, non nun proxecto puntual. A renovación do acordo entre a Xunta e a USC garante a continuidade das medicións e reforza o papel de Galicia como referente en epidemiología baseada en análises ambientais dentro do Estado.

Con estes datos sobre a mesa, as administracións galegas disporán dunha base máis sólida para deseñar campañas de prevención dirixidas, asignar recursos nos servizos de atención ás drogodependencias e responder con axilidade a posibles cambios nos patróns de consumo.