É evidente que poden dar situacións excepcionais nas que unha empresa atravese dificultades reais e véxase obrigada a expor axustes no seu persoal para garantir a súa viabilidade. Ninguén discute que, ante crises sobrevindas —xa sexan económicas, xeopolíticas ou sectoriais—, póidanse adoptar medidas traumáticas para preservar a continuidade da actividade. Pero mesmo nestes escenarios, estas decisións deben estar plenamente xustificadas, axustar estritamente á legalidade e, sobre todo, contar cun verdadeiro diálogo social que garanta que os dereitos das persoas traballadoras non queden nun segundo plano. Porque sabemos ben que, sen presión sindical, ese equilibrio de cando en cando prodúcese.

Pero tamén é bastante evidente que, en moitos outros casos, e pola picaresca habitual —ás veces moi contraproducente— de determinados estilos erráticos de xestión, este recurso de efectos traumáticos para a vida das persoas utilízase cando facelo non é nin moral nin positivo para mellorar a situación da empresa. Estas reducións de traballadores poden supor retrocesos na competitividade, porque perder persoas é perder coñecemento, ou ben retroceder nos estándar de seguridade, xa que menos persoas —ou máis persoas con pouca experiencia— normalmente significa máis riscos laborais.

Vímolo nas últimas semanas coa redución estrutural dos persoais en Repsol, onde o noso sindicato é maioritario. Son recortes que non se xustifican nin pola carga de traballo nin polos resultados da compañía, que seguen sendo moi bos e que, no contexto actual de subida de prezos, poderían mesmo mellorar. Ademais, ampáranse en supostos proxectos de eficiencia e dixitalización que, en moitos casos, nin sequera implantáronse aínda. Desde o STR non estamos en contra do progreso nin da modernización —moi ao contrario—, pero si defendemos que calquera avance debe estar ao servizo das persoas e non utilizar como escusa para recortar emprego. A única explicación desta deriva é unha xestión miope que pretende reducir custos a curto prazo mediante a externalización e a precarización do traballo.

Pero, como dicimos, isto é inmoral e leva uns riscos que van moito máis alá da conta de resultados inmediata. A empresa que prescinde dunha parte do seu persoal sen unha causa real está a debilitar o seu propio músculo produtivo: rompe equipos consolidados, dilúe a experiencia acumulada durante anos e xera incerteza entre quen permanecen. Esta desconfianza interna acaba traducir nunha menor implicación, unha menor capacidade de innovación e, en definitiva, nunha perda progresiva de competitividade que non se corrixe con balances a curto prazo.

Ademais, non podemos obviar o impacto directo na seguridade e a saúde laboral. A redución de persoal adoita implicar cargas de traballo máis elevadas, ritmos máis intensos e, en moitos casos, a substitución de perfís experimentados por outros máis precarios ou externalizados. Esta combinación incrementa claramente o risco de accidentes e deteriora as condicións de traballo, algo especialmente grave en sectores industriais onde a prevención non é unha opción, senón unha obrigación ética e legal.

A todo iso súmase o dano social. Detrás de cada posto de traballo hai un proxecto de vida, unha familia e unha contorna que tamén sofre as consecuencias de decisións empresariais inxustificadas. A destrución de emprego en empresas con beneficios non só agrava a desigualdade, senón que erosiona a cohesión social e debilita o tecido económico dos territorios onde operan. Non é só un problema laboral: é un problema colectivo.

Por iso, desde o sindicalismo responsable, defendemos que a competitividade non pode construír sobre a precariedade nin sobre decisións a curto prazo. Apostar polo emprego estable, pola formación e polo aproveitamento do coñecemento interno non é só unha cuestión de xustiza, senón tamén de intelixencia empresarial. Reducir persoais sen necesidade pode parecer unha solución rápida, pero a medio e longo prazo é, sinxelamente, un mal negocio para todos. Tamén porque cando as empresas reducen os seus custos mediante despedimentos, impactan directamente na renda dispoñible da sociedade. E iso acaba destruíndo, empresa a empresa, o mercado do que todas viven.