Todas as administracións culpables da morte dunha turista por unha pedra na praia de As Catedrais

A sección primeira da Sala do Contencioso da Audiencia Nacional ha condenado ao Ministerio de Transición Ecolóxica, á Xunta e ao Concello de Ribadeo, ademais da tres aseguradoras, a indemnizar de forma solidaria á familia dunha moza que na Semana Santa do 2018 morreu ao desprender unha roca nunha das covas da Praia de As Catedrais.

Así o determina un fallo do pasado 5 de febreiro que estima parcialmente o recurso da familia da falecida e que determina que, aínda que a responsabilidade de coñecer o perigo era en parte dela, as tres administracións implicadas poderían pór medidas adicionais para que o suceso non tivese lugar. Concretamente, atribúelles solidariamente un 40% do dano causado.

Por iso, insta a abonar aos pais e aos irmáns da vítima unha indemnización de 73.200 euros, e tamén impón pagos ás aseguradoras.

Os feitos ocorreron xusto hai oito anos, o 31 de marzo de 2018, cando o desprendemento dunha roca do interior dunha cova da praia de As Catedrais, situada en Ribadeo, causou a morte dunha moza de 24 anos que visitaba o monumento en compañía da súa parella.

A familia da moza denunciou xudicialmente o caso por entender que a sinalización de perigo de desprendementos no interior das covas --que sufriran importantes choivas os días anteriores-- era insuficiente e despois de que esa mesma mañá producísense outros dous desprendementos sen vítimas que non provocaron ningún cambio nas visitas. Naquela época, a praia contaba con control de acceso para non superar o aforamento máximo.

Tal e como recolle o fallo, as distintas administracións "centráronse en rexeitar que o accidente tivese relación co mal funcionamento dos servizos dos que son titulares" e en "trasladar á vítima a culpa exclusiva".

Ademais, as tres administracións, dun ou outro modo, alegaron que a competencia correspondía a outra. Así, o concello, recolle o fallo, "recalca que o accidente se produce en zona marítimo terrestre, titularidade do Estado", mentres que este "sinala que a titularidade demanial non atribúe competencias en materia de vixilancia e prevención de accidentes, que corresponden á entidade local". Á súa vez, o Estado "considera que a entrada ao lugar, declarado monumento natural pola Xunta, era controlada pola administración autonómica".

RESPOSABILIDAD DO TRES
Pola contra, a Audiencia Nacional considera "acreditada" a responsabilidade patrimonial da Administración do Estado, que lle atribúe a normativa legal. Por mor desta, lembra, foi o Goberno central o que "realizou as obras que levaron a cabo no cantil da praia en 2006 e 2010", así como outras posteriores, "sen adoptar determinadas medidas de prevención e seguridade" que recomendaba un informe da USC realizado antes do accidente, e no que se alertaba dos riscos.

Ademais, a AN considera "acreditada a responsabilidade patrimonial do concello" tendo en conta "as súas competencias en materia de seguridade de lugares públicos, como a praia, unida á poboación urbana polo cantil". O municipio, argumenta o fallo, "publicita con fins turísticos" o areal, "sendo coñecedor dese elevado risco de desprendementos que viña producindo anos atrás".

Aínda que no fallo orixinal exculpábase de responsabilidade á Xunta, a sentenza da AN alude ao plan de conservación realizado pola Xunta para o control do aforamento en As Catedrais, no que "se menciona expresamente a seguridade das persoas, que pode pór en perigo se se transita por lugares distintos aos habilitados ou non se controla o número de visitas".

"Non pode, por iso, a administración autonómica negar que teña competencia en adoptar medidas para garantir a seguridade das persoas que visitan o monumento natural", aduce o fallo, lembrando que esta seguridade "é posta en perigo pola mesma razón que xustifica a protección ambiental: isto é, a afluencia de visitantesen gran número a un lugar que agrava a inestabilidade do terreo".

Con iso, a Audiencia Nacional considera que, ademais de colocar carteis advertindo do perigo, deberon "#adoptar outras medidas de prevención e seguridade", como unha malla de contención, unha vaia de madeira cerca do tallud como elemento disuasorio e un sistema de vixilancia de Policía local.

A VÍTIMA "DEBÍA DE COÑECER" QUE NON ERA UN LUGAR SEGURO
Aínda que "escasa", a AN sinala que existía sinalización que "advertía especificamente de desprendementos", algo que tamén se informaba telemáticamente ao solicitar un código de acceso. Por iso, determina, a vítima e o seu acompañante "debían de coñecer que non era un lugar totalmente seguro".

"Agora ben, o aumento significativo do risco o día do accidente debía ser tamén evidente para as administracións demandada", que "non tiñan ningún plan de actuación acordado" en casos como este, de choivas previas e desprendementos que se produciron o mesmo día que o que resultou fatal para a moza.