Posibles alianzas e novas estratexias na esquerda rupturista para as próximas municipais

A un ano das eleccións municipais de 2027, as forzas da esquerda rupturista empezaron a mover ficha para preparar as súas posibles candidaturas, centradas por agora en perfilar as súas liñas programáticas e en explorar alianzas que lles permitan acceder, en coalición ou por separado, ás corporacións municipais galegas. O traballo oriéntase a definir propostas e socios antes de decidir as listas para os concellos.

​

En calquera caso, o escenario da esquerda que concorrerá á cita coas urnas será claramente distinto do que se presentou nas municipais de 2023, cando aínda non existía Sumar, a plataforma impulsada para os xenerais de xullo dese mesmo ano. A irrupción posterior de Sumar altera o mapa respecto ao que se viu en 2023.

​

Naqueles comicios, Podemos e Esquerda Unida presentáronse de forma conxunta en varias cidades galegas como A Coruña, Lugo, Vigo ou Ourense. Na maioría destes casos a coalición integrou a Podemos, EU e Alianza Verde, salvo en Vigo e Ourense, onde tamén se incorporou o espazo das mareas municipalistas de etapas previas.
 

Na Coruña, con todo, esa alianza mediuse nas urnas cos seus antigos socios de Marea Atlántica e ambas as candidaturas quedaron fóra do Pazo de María Pita. Algo similar ocorreu en Ferrol, onde Podemos e EU competiron por separado, xa que a cabeza de lista de Ferrol en Común, o exalcalde Jorge Suárez, pertencía a EU e a formación azamboada impulsou unha lista propia.

​

En Santiago de Compostela si se mantivo a marea municipalista que alcanzou a Alcaldía en 2015 con Martiño Noriega, Compostela Aberta. Nesta ocasión, María Rozas, procedente de EU, asumiu o liderado da plataforma, na que tamén participaron membros de Anova, logrando dúas actas e entrando no goberno que encabeza a nacionalista Goretti Sanmartín.

​

Noutros municipios galegos, como Vilagarcía, Esquerda Unida selou un acordo con Alianza Verde que lle permitiu obter un concelleiro. En Sada, a candidatura Sadamaioría conseguiu a Alcaldía, do mesmo xeito que Rianxo en Común neste municipio coruñés.

​

SUMAR: REFORZAR CANDIDATURAS AMPLAS

A pesar de admitir que o calendario das municipais estará influído pola data das próximas xerais, Movemento Sumar Galicia traballa na organización dunha conferencia política para a segunda metade de maio, coa vista posta en definir a súa estratexia. Segundo fontes da organización, a idea pasa por fortalecer os espazos xa existentes nos que participan.

​

En concreto, sinalan a súa intención de reforzar candidaturas en concellos como A Pobra do Caramiñal, Noia, Outes, Mondariz ou Ponteareas. Nestes municipios aspiran a solicitar o apoio de "todo o mundo", citando expresamente a Esquerda Unida e a Podemos.

​

Para as cidades, Sumar distingue tres liñas de actuación: Santiago de Compostela e Ferrol, onde xa contan con representación en plataformas municipalistas; Vigo, A Coruña e Pontevedra, onde aspiran a impulsar candidaturas de Sumar “amplas”; e Lugo e Ourense, onde agardarán a coñecer a posición das organizacións locais. En función de cada contexto urbano, valoran fórmulas distintas de confluencia.

​

En Ferrol, móstranse confiados en lograr un acordo que permita manter Ferrol en Común (FeC), mentres que na capital galega a dirección que encabeza en Galicia Paulo Carlos López expón un pacto a tres bandas entre Compostela Aberta, Sumar e a concelleira non adscrita (ex PSOE) Mercedes Rosón. No entanto, critican os últimos movementos de Rosón, á que acusan de "facerlle o xogo ao PP" nas votacións municipais e de "pór a alfombra vermella" aos populares, algo que consideran inasumible.

​

En relación con Anova, outra das patas de Compostela Aberta, desde Sumar reclaman que defina a súa estratexia e aclare si quere concorrer xunto ao BNG ou con Compostela Aberta. Insisten en que debe haber o menor número posible de candidaturas de esquerdas.
 

Na Coruña e Vigo, o obxectivo de Sumar é impulsar listas xunto a Esquerda Unida, Equo e Podemos, e empraza “a quen se exclúa” a xustificar esa decisión. Así mesmo, sitúan o foco en Esquerda Unida, con presenza en municipios como Vilagarcía, O Grove e Vigo, a quen piden “dar sinais de vida” para poder articular a colaboración.

​

Tamén deixan aberta a porta a Podemos naqueles lugares onde queira sumar, aínda que advirten de que, se opta por concorrer con siglas propias, “terá que explicar as razóns, porque non hai diferenzas substanciais a nivel programático”. Respecto ao BNG, sinalan que os acordos se limitan ao escenario postelectoral, lembrando que nas últimas xerais Sumar Galicia obtivo dous deputados e o Bloque un, e subliñan que non pedirán a ninguén “que non se presente” e esperan reciprocidad.

​
 

ESQUERDA UNIDA: PREPARA O seu PROGRAMA

O socio máis habitual de Sumar a nivel estatal até agora foi Esquerda Unida, que en Galicia está xa inmersa na redacción do seu programa electoral nas distintas agrupacións activas. Segundo fontes de Esquerda Unida, a prioridade actual é fixar as liñas programáticas.

A partir desa base, a formación declárase disposta “a falar con calquera que poida compartir” a súa folla de ruta. Polo momento, apuntan que non se produciron contactos formais con outras forzas, e que calquera avance se concretaría nun “acordo global” de coalición.

​

En todo caso, remarcan que serán sempre as agrupacións locais as que teñan a última palabra sobre posibles pactos. Un dos exemplos que citan é Vigo, onde aínda non hai ningún acordo pecho con Sumar nin con outras plataformas, mentres que en Santiago consideran previsible tentar repetir a fórmula dentro de Compostela Aberta.

PODEMOS: SEN ALIANZAS POLO MOMENTO

Podemos Galicia, pola súa banda, áchase nun proceso de “reforma e reconstrución” co que aspira a recompor un proxecto político que, admiten fontes da organización, “quizá quedou algo diluído” como consecuencia das alianzas. Defenden que queren seguir cooperando nos concellos con outras forzas, aínda que recoñecen que por agora en Galicia “non se están dando” acordos.
 

Nesta liña, sosteñen que Podemos foi “moi xeneroso” en distintos procesos municipalistas na comunidade e, por iso, agora insisten en reclamar pactos “o máis amplos posibles”, pero “vendo de que maneira e non a calquera custo”. Consideran que esas alianzas “caerán por si soas si hai políticas claras”, máis aló de “o que se faga desde Madrid”.

Aínda que evitan concretar prazos ou calendarios para avanzar en candidaturas, desde Podemos Galicia remarcan que calquera iniciativa implicará procesos internos. Subliñan que estes mecanismos participativos “abriranse no momento que toque”.

​

“CANDIDATURAS CONTRA A BARBARIE”

Anova, organización encabezada polo exalcalde de Santiago Martiño Noriega, pretende articular candidaturas locais “contra a barbarie” que faciliten “canalizar a participación” nun contexto que describen como de “estado de shock” pola escalada bélica internacional, cuxo episodio máis recente sitúan no ataque de Estados Unidos e Israel a Irán. Con ese propósito, a formación busca responder á inquietude social xerada pola guerra.
 

Para iso, Anova, cuxos cadros locais se integran en espazos municipais como Compostela Aberta, Sadamaioría, Rianxo ou Vilalba Aberta, volverá celebrar a finais de abril as súas “xornadas municipalistas”. O obxectivo é realizar unha “concentración de enerxía” nun momento no que entenden que a cidadanía esixe espazos políticos que abandonen sitúes partidistas, actúen con xenerosidade e sexan conscientes da “situación de emerxencia”.
 

Deste xeito, a organización asegura que porá “todo o posible” para crear espazos amplos e plurais, sen renunciar á súa tradición. “E si non é posible, non vai ser por Anova”, recalcan estas fontes, que insisten na necesidade de buscar tamén ámbitos de confluencia a nivel galego e estatal nun escenario político no que consideran secundarias as posicións partidarias.