Sanmartín salva os orzamentos de Santiago tras o xiro dos edís non adscritos

Menos dun día despois de que os orzamentos municipais de Santiago de Compostela para 2026 caesen por falta de apoios, o goberno local de Goretti Sanmartín logrou sacalos adiante nunha sesión extraordinaria convocada de urxencia. A alcaldesa apostou por vincular as contas —que superan os 148 millóns de euros— a unha cuestión de confianza, unha manobra política que, ao cabo, resultou decisiva.

O voto favorable dos catro concelleiros non adscritos foi o elemento que cambiou o resultado. Na sesión do mércores abstivéronse; este xoves dixeron si. Sumados aos oito edís do goberno —seis do BNG e dous de Compostela Aberta—, completaron os doce apoios necesarios para que a cuestión de confianza saíse adiante. O PP mantivo os seus once votos en contra e o PSOE as súas dúas abstencións.

O secretario municipal confirmou que, ao haber máis votos a favor que en contra, a confianza quedaba outorgada e os orzamentos, aprobados de maneira inicial, continuarán agora a súa tramitación ordinaria.

O xiro do non adscritos

O portavoz dos concelleiros non adscritos, Gonzalo Muíños, explicou o cambio de postura como un exercicio de responsabilidade e sentido común. Ao seu xuízo, aínda que as contas presentadas polo goberno local non son as máis axeitadas, si recollen aspectos positivos para a cidadanía. En política, argumentou, hai momentos nos que hai que tomar "a decisión menos mala", e este xoves era un deles.

Muíños sinalou que de votar en contra ou abster, o único efecto práctico sería dilatar a entrada en vigor dos orzamentos durante un mes, un prazo no que as formacións poderían presentar unha moción de censura que, previsiblemente, non tiña posibilidades de prosperar. Pasado ese tempo, as contas quedarían aprobadas de forma automática. Votar en contra, resolveu, era simplemente "enredar".

Con todo, Muíños non deixou pasar a oportunidade de marcar distancias co executivo municipal. Subliñou que, dado que o goberno ignorou as propostas do seu grupo durante a negociación orzamentaria, agora corresponde ao bipartito asumir "toda a responsabilidade" dunhas contas que levan unicamente o seu selo.

Sanmartín: "un acto de responsabilidade"

A alcaldesa Goretti Sanmartín agradeceu o respaldo na sesión e encadrou o resultado como unha mostra de madurez política. Lembrou que a non aprobación da cuestión de confianza non suporía un cambio de goberno senón, no mellor dos casos, un atraso de trinta días na entrada en vigor das contas. Dado que a maioría progresista da corporación xa deixara claro que non apoiaría a un alcalde do PP, o escenario alternativo non tiña percorrido real.

Desde esa lóxica, Sanmartín valorou a "responsabilidade" demostrada polos edís non adscritos ao non facer perder o tempo aos composteláns cun proceso de resultado coñecido de antemán.

Os orzamentos aprobados este xoves superan os 148 millóns de euros e, coa súa aprobación inicial, poderán continuar o proceso de tramitación. O goberno local poderá agora desenvolver a súa folla de ruta para o exercicio de 2026 sen a incerteza que sobrevoou a política municipal nos últimos días.

A oposición: do escepticismo á dureza

Nin o PP nin o PSOE modificaron as súas posicións respecto da votación do mércores. A concelleira socialista Marta Abal defendeu a abstención argumentando que o orzamento presentado polo equipo de Sanmartín non responde as problemáticas " fundamentais" da cidade. Para os socialistas, as contas son pouco ambiciosas e mesmo supoñen un retroceso en políticas clave para dinamizar a actividade económica. Apoiar a cuestión de confianza, dixo Abal, equivalería a apoiar a un goberno que está "a xestionar mal o presente e hipotecando o futuro" de Santiago.

O ton máis incisivo chegou, como era previsible, desde o líder do PP compostelán, Borja Verea, que cualificou á alcaldesa de "absoluto desastre" e ao goberno bipartito de "decepción total". Verea lamentou que se desaproveitou a oportunidade dun cambio de rumbo e acusou aos concelleiros non adscritos e ao PSOE de pasar de "cómplices a culpables" ao permitir que continúe o que el denominou "leste circo".

O dirixente popular aproveitou o pleno para reivindicar unha vez máis como alternativa real ao actual goberno e pediu formalmente o apoio do resto da corporación para cambiar o rumbo do concello. Verea dirixiu unha mensaxe especial aos votantes socialistas, a quen apelou directamente ao asegurar que moitos deles preferiríano a el como alcalde antes que a Goretti Sanmartín. Se non lle dan esa oportunidade os seus compañeiros de corporación, engadiu, serán os cidadáns quen o fagan nas próximas eleccións municipais.