O Goberno vixiará que a rebaixa do carburante non engorde as marxes das petroleiras: "Non haberá enriquecementos inxustos"

Os dous reais decretos-lei aprobados no Consello de Ministros extraordinario do venres xa están en vigor desde este domingo tras a súa publicación no BOE.  A medida central do paquete, a redución do IVE dos carburantes do 21% ao 10%, chega nun momento de forte tensión internacional e cos prezos do diésel rozando os dous euros por litro en moitas gasolineiras españolas. Para Galicia, cuxa economía descansa en gran medida sobre sectores de alto consumo enerxético, as consecuencias desta escalada non son abstractas: aféctanas de cheo e cada céntimo conta.

O ministro de Economía, Carlos Cuerpo, foi contundente este domingo ao advertir que a redución fiscal debe trasladar ao peto do consumidor e non converter nun aumento dos beneficios empresariais. "O que queremos é que esta baixada de impostos trasládese a prezo, non a marxes", subliñou en declaracións recollidas por Europa Press, engadindo que o Executivo garante á cidadanía que se vixiará calquera posibilidade de aproveitar da situación. Corpo calcula que a redución podería alcanzar entre 25 e 30 céntimos por litro, o que se traduciría nun aforro de entre 20 e 30 euros nun depósito normal dun vehículo utilitario. 

Para blindar ese obxectivo, durante tres meses os operadores con refino en España deberán remitir semanalmente datos sobre os seus custos de adquisición e prezos de venda, e a Comisión Nacional de Mercados e a Competencia elaborará un estudo sobre o mercado de distribución de carburantes. A OCU, con todo, advertiu de que a medida é positiva pero insuficiente: a baixada de impostos chega, pero non compensa o ritmo ao que subiron os prezos.

UN RESPIRO PARA A PESCA, O CAMPO E O TRANSPORTE GALEGO

O contexto galego fai especialmente relevante este paquete. Os sectores primarios que articulan boa parte da economía das rías e da interior —pesca, marisqueo, gandaría, transporte— son precisamente os que máis sofren o encarecemento do gasóleo e a enerxía. Máis aló da rebaixa xeral do IVE, que beneficia a calquera condutor, o decreto reserva unha axuda específica para quen máis dependen do combustible no seu traballo diario: os profesionais do transporte por estrada, agricultores, gandeiros e pescadores terán un desconto adicional de 20 céntimos por cada litro de combustible que enchan nos seus vehículos até o 30 de xuño. 

O ministro de Agricultura, Luís Planas, pediu a toda a cadea alimentaria que "dentro da súa rendibilidade, tente axustar custos" para non repercutir nos prezos que paga o cidadán. Planas encadra o paquete de 877 millóns de euros destinado ao sector agroalimentario e pesqueiro como unha resposta dobre: amortecer o sobrecusto enerxético no primeiro elo da cadea e, ao mesmo tempo, conter os prezos dos alimentos. Ademais, o Goberno ampliou en 300 millóns a liña de créditos ICO-MAPA-Saeca para facilitar o acceso a financiamento do sector agroalimentario e pesqueiro.

Planas tamén abordou o risco que supón para España o peche do estreito de Ormuz, por onde transita unha parte significativa do petróleo e o gas mundiais. Recoñeceu que a dependencia europea en fertilizantes —fabricados con gas natural— é unha vulnerabilidade real, e apuntou que o horizonte a longo prazo pasa por "depender menos dos produtos químicos". O ministro aspira ademais a liderar a FAO nas eleccións previstas para o verán de 2027.

As DÚBIDAS SOBRE SI O AFORRO CHEGARÁ Ao CHAFARIZ

Non faltan as voces críticas. Os transportistas, que notarán certo alivio, consideran que as axudas non son o suficientemente contundentes e que non impedirán que os sobrecustos se trasladen aos produtos finais. A pregunta de fondo segue sendo a mesma: chegará o aforro fiscal ao prezo do chafariz ou quedará nas marxes das grandes petroleiras? Quen fixa os prezos na gasolineira son as petroleiras, e estas poderían absorber a rebaixa repercutíndoa só en parte no prezo final.

En Galicia, o PSdeG defende as medidas como un escudo sen precedentes; o BNG considéraas insuficientes e o PP non se pronunciou sobre o seu apoio. No ámbito nacional, os socios de esquerda —Sumar, ERC, BNG e Podemos— esixiron que o decreto incluíse medidas en materia de vivenda como a prórroga dos alugueres, logrando finalmente que se aprobase un segundo decreto que contempla esa prórroga automática para contratos que venzan en 2026 e 2027. O Congreso ten 30 días para convalidar ambas as normas; se os deputados votan en contra, as medidas quedarían sen efecto. 

No plano enerxético máis amplo, o ministro Corpo descartou calquera xiro cara á enerxía nuclear e reafirmou a aposta polo renovables —sol, vento e auga—. Segundo o ministro, estas fontes proporcionan un colchón fronte ao impacto dos combustibles fósiles, ofrecendo ademais unha vantaxe competitiva fronte ao resto de Europa. Galicia, co seu potencial eólico e hidráulico, ten moito que dicir nesa transición.

VIXENCIA TEMPORAL E CLÁUSULA DE SAÍDA

As medidas non son indefinidas. As rebaixas fiscais estarán vixentes como máximo até o 30 de xuño e poderán desactivar mesmo antes se os prezos enerxéticos non superan nun 15% os rexistrados en abril do ano pasado. O Goberno tomará como referencia o IPC de abril deste ano para decidir si mantén ou retira o escudo.

Corpo destacou tamén que a volatilidade dos mercados nestes momentos é "enorme" e que o Goberno se centra nos prezos porque o seu impacto se reflectirá directamente nos datos de inflación de marzo e abril. Nese sentido, o Executivo defende que España está mellor situada que outros países europeos grazas ao maior peso das enerxías renovables na súa mix eléctrico, o que evitou que a escalada do gas trasládese á factura da luz coa mesma intensidade que noutros países do continente.

En canto ás relacións con Estados Unidos, Corpo asegurou que a canle de comunicación coa Administración Trump mantense activo a pesar das ameazas de aranceis, e subliñou que o Goberno traballa para axudar ás empresas españolas a adaptar ao novo marco comercial. "O mercado americano é insubstituíble para as nosas empresas", sinalou.