Primeiras colas nas gasolineiras galegas ante a alza do 10% do combustible pola guerra de Irán

O conflito bélico desatado en Oriente Medio espertou a pantasma da escalada de prezos e decenas de condutores galegos saíron en masa a encher o depósito. A estampa, que xa se puido contemplar este mércores en varias gasolineiras de Lugo e A Coruña, responde o temor a un incremento inminente do carburante, aínda que desde o sector chámase á "tranquilidade" e descarta por agora calquera risco de desabastecemento.

A escalada do conflito entre Estados Unidos, Israel e Irán xa ten consecuencias tanxibles no día a día dos galegos. En cidades como Lugo, a preocupación chegou con rapidez. Condutores ávidos por protexer os seus petos apiñáronse nalgunhas estacións de servizo para encher ante o temor a que os prezos se disparen nos próximos días. Esta reacción, bautizada polos propios empresarios como "efecto alarma", prodúcese tras confirmar que o prezo do cru Brent, de referencia en Europa, superou os 83 dólares, acumulando unha subida próxima ao 8% na última semana . É dicir, unha subida modesta pero signficativa e que pode empeorar si, como parece, o Estreito de Ormuz segue pecho ao tráfico. Por alí circula o 20% do tráfico mundial.

Os empresarios de gasolineiras relatan nos últimos días atopáronse con particulares que encargaban grandes cantidades de gasóleo de calefacción sen ter espazo nos seus depósitos. Todo produtocos nerviosismo dos consumidores, que lembran crises pasadas e anticípanse a un novo pau económico. 

Os datos obxectivos dan ás a esta preocupación. En apenas dez días, os prezos experimentaron un repunte significativo en Galicia. O gasóleo A ,o máis común para automoción, pasou de 1,35 a 1,50 euros, o que supón un sobrecusto duns nove euros á hora de encher un depósito medio. Máis acusada foi a subida no gasóleo agrícola (B) e, sobre todo, no de calefacción (C), que se disparou dos 0,85 euros até superar os 1,15 euros nalgúns distribuidores lucenses .

Encher un depósito medio de 55 litros salgue agora por uns 82 euros en gasolina e 79 en diésel en España, con España en posición intermedia na UE. A  máis bara é Bulgaria (1,229 euros o litro gasolina) e a máis cara Países Baixos (2,069).

En Galicia, encher un depósito diésel costa aproximadamente 9 euros máis e un gasolina 4,20 que hai dez días.

A Organización de Consumidores e Usuarios (OCU) advirte que isto podería ser só o principio. A organización estima que a gasolina e o gasóleo poderían encarecer entre 8 e 10 céntimos máis por litro nas próximas dúas semanas se o cru se mantén nos valores actuais. 

Ante este panorama, as asociacións do sector tratan de pór sordina á alarma. Marta Santomé, presidenta da Asociación de Estacións de Servizo da provincia de Lugo e da federación galega (Fegaes), recoñece, en declaracións ao Progreso, que a situación é "moi complexa" e que os mercados son "moi volátiles". Con todo, insiste en que haberá que habituar aos altibaixos e que non nos enfrontamos a unha crise de subministración. "Non é o mesmo unha estación de servizo que venda 7.000 litros diarios, que ten máis marxe, que outra que venda 2.000", matiza, explicando que o prezo final depende de múltiples factores, desde o tipo de gasolineira até a fluctuación do euro fronte ao dólar .

Precisamente, desde a Asociación Provincial de Estacións de Servizo da Coruña, o seu vicepresidente, Xullo López Bazarra, incide na mesma idea: actuar por medo non sempre é sinónimo de aforro. A experiencia demostra que, tras un pico inicial dunha ou dúas semanas, o mercado adoita corrixir. Quen enchen agora o depósito para dous meses poderían acabar pagando máis se o prezo termina baixando, un escenario habitual se o conflito non se prolonga de forma sostida no tempo .

O problema loxístico, con todo, é real. Empresas de combustible para calefacción están a traballar agora demoras de até unha semana. A razón non é só o aumento da demanda, senón tamén as dificultades de subministración. As petroleiras están a limitar os pedidos para evitar que as estacións de servizo queden sen produto e garantir a reposición dos condutores.

Esta restrición na billa almacenista débese, en parte, ao desvío das rutas marítimas. Ante o bloqueo de facto do estreito de Ormuz -son varios os petroleiros que foron atacados nos últimos días- e o medo que os houtís poidan bloquear tamén a vía do Mar Vermello, os mercantes que transportan o cru prefiren evitar a canle de Suez rodear África, alargando os prazos e encarecendo o frete. Este atasco na cadea de subministración é, paradoxalmente, o que está a xerar o groso das colas en Galicia: o medo a que o litro siga subindo mentres o mundo mira con incerteza cara a Teherán.

Canto subiu o combustible nunha semana? 

A escalada militar en Oriente Próximo xa se deixa notar nos chafarices españois. O prezo do petróleo nos mercados almacenistas disparouse máis dun 8 % nunha semana, o que empezou a trasladar ao custo da gasolina e o diésel nas gasolineiras. 

En España, os prezos xa encadean varias semanas de subida e o conflito acelerou a tendencia. O que está a subir máis é o gasóleo de calefación e o agrícola, con incrementos superiores ao 20%, en teoría porque hai xente acaparando dado a gran capacidade de almacenaxe dalgúns depósitos. 

As subidas do combustible para vehículos comúns, con despósitos máis pequenos, é menor. En termos porcentuais, a gasolina encareceuse en torno ao 7% e o gasóleo en torno ao 11%.

O encarecemento empeza a notar no gasto ao llebar o depósito.

• Depósito medio gasolina (55 litros): uns 82 €
• Depósito medio diésel: algo máis de 79 €

Isto supón varios euros máis que hai apenas uns días e podería aumentar si o conflito prolóngase.

Se a tensión se mantén, os analistas prevén que o encarecemento do combustible podería superar os 8-10 céntimos por litro nas próximas semanas.  Dado que o litro rolda actualmente o euro e medio, estamos a falar dunha porcentaxe de alza adicional doutro 6%, o que implicaría un encarecemento nun mes de en torno ao 13% para a gasolina e do 19% para o gasóleo.